Biz Tech

Lấp đầy khoảng trống 4.0

Lam Hồng Chủ Nhật | 03/02/2019 09:53

Công nghệ tốt hay xấu cũng đều xuất phát từ con người.

Con người sống theo cộng đồng nhưng cuộc sống hiện đại có xu hướng chia nhỏ chúng ta thay vì mang chúng ta lại gần với nhau.
Công nghệ tốt hay xấu cũng đều xuất phát từ con người.

Sherry Turkle là người thành lập và điều hành Tổ chức Xúc tiến Nghiên cứu về Công nghệ và Bản ngã của học viện MIT. Turkle gần đây viết một cuốn sách mới Cùng Nhau Cô Độc, trong đó đặt câu hỏi: “Vì sao chúng ta trông cậy nhiều hơn ở công nghệ và ít hơn ở đồng loại?”.

Gần công nghệ, xa cộng đồng
Đó là khi con người thích chat qua các ứng dụng tin nhắn mà không cần nhìn thấy mặt nhau. Bởi vì, con người có thể làm chủ cuộc đối thoại theo cách phù hợp với họ nhất và tăng quyền kiểm soát lên đáng kể. Đó là khi nhóm bạn trẻ ngồi chung với nhau nhưng không trò chuyện với nhau, mà đi vào thế giới riêng của mình qua các ứng dụng trò chuyện qua smartphone. Bởi vì, họ không sợ hãi khi mắc phải những sai lầm trong giao tiếp do được phép chọn lựa hình ảnh đẹp nhất, lung linh nhất hoặc có thời gian để suy nghĩ ra một câu trả lời phù hợp nhất.

Nhưng càng tăng sự kiểm soát càng khiến con người cảm thấy cô độc. Khi cuộc sống của bạn trở nên hoàn toàn thụ động với email và tin nhắn cũng là lúc bạn cảm thấy cô độc giữa một thế giới đầy những kết nối, thậm chí cả đồ vật cũng kết nối với nhau.

“Chúng ta vốn là những sinh vật sống thành xã hội nhưng cuộc sống hiện đại có xu hướng đưa con người xa cách thay vì đến gần nhau hơn”, ông Brian Primack, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu về truyền thông, công nghệ và y tế của Đại học Pittsburgh, bình luận. “Đáng lẽ các phương tiện truyền thông xuất hiện để lấp đầy khoảng trống trong xã hội nhưng qua nghiên cứu này, tôi nghĩ nó đang đi ngược lại với kỳ vọng của con người”, ông chia sẻ trong thông cáo báo chí.

Giới trẻ chìm ngập trong thế giới ảo tưởng của mình với truyện tranh, trò chơi điện tử, internet và mạng xã hội. Họ xa cách gia đình, bố mẹ, rồi xa cách cả bạn bè. Họ trở nên lạc lõng giữa một xã hội tưởng chừng vô cùng nhộn nhịp.

Đó là hiện tượng theo “giả thuyết Goldilocks”: khi thời lượng sử dụng smartphone hoặc iPad càng tăng thì sẽ có những tác động tích cực về mặt hạnh phúc, nhưng đó chỉ là một xu hướng ngắn của biểu đồ. Và sau đó khi thời lượng sử dụng càng tăng, mức độ hạnh phúc sẽ giảm xuống.

Lap day khoang trong 4.0
 

Thiếu vắng những mối quan hệ lành mạnh và cộng đồng bạn bè chia sẻ, sự cô đơn của giới trẻ Nhật lên đến đỉnh điểm khi những cộng đồng mạng tổ chức tự tử theo nhóm bắt đầu xuất hiện.

Còn được gọi là hikikomori, những bạn trẻ cô đơn chọn chân núi Fuji, rừng tự sát là địa điểm để kết liễu mạng sống của mình.

Chỉ riêng tại Tokyo, ước tính có từ 280.000-700.000 hikikomori. Tatsuhito Hokujo, Giám đốc Befrienders Worldwide Osaka, một cộng đồng ngăn chặn tự tử, cho biết: “Họ cảm thấy rằng không có ai lắng nghe và chia sẻ những vấn đề trong tâm trí họ”. Có ai nghe họ khi chính họ tự ngắt kết nối với cuộc đời thực?

Tăng kết nối, yêu đời thực
Nhật khởi động dự án Xã hội 5.0 và cho rằng sẽ là bước tiến thứ 5 trong cuộc cách mạng xã hội của loài người. Trong đó, lịch sử loài người đã trải qua các mô hình xã hội: Xã hội nguyên sơ săn bắn (Hunting Society), xã hội nông nghiệp (Agricultural Society), xã hội công nghiệp (Industrial Society), xã hội thông tin (Information Society). Mô hình xã hội 5.0 sẽ tìm kiếm một con đường mà công nghệ có thể giúp tất cả mọi người tham gia vào hoạt động xã hội, kể cả người già lẫn người khuyết tật.

Lap day khoang trong 4.0
 

Những ngày cuối năm 2018, Panasonic kỷ niệm 100 năm thành lập tại đại bản doanh ở Tokyo. Công ty công nghệ lớn nhất nước Nhật này đã hé mở phần nào về những thành phố thông minh trong xã hội 5.0. Đó là những thành phố được kết nối hoàn hảo về công nghệ.

Nhưng nổi bật trong buổi trình diễn này lại là những chiếc xe đưa người khuyết tật tới sân vận động; những chiếc xe đưa người già yếu tự tin dạo phố; những đứa trẻ được vui đùa thoải mái và an toàn trong không gian công cộng được giám sát bằng camera... Không có viễn cảnh của những chú robot làm việc thay con người mà thông điệp của thành phố tương lai đó chính là: công nghệ giúp con người kết nối với con người hoàn hảo hơn.

Lap day khoang trong 4.0
 

Cũng nói về xã hội 5.0, ông Wataru Baba, Giám đốc Điều hành của Panasonic β, giới thiệu với NCĐT những ngôi nhà thông minh mang tên HomeX và nhấn mạnh rằng: “Những công nghệ nhà thông minh làm hài lòng người dùng với lõi trí tuệ nhân tạo có thể đồng cảm với các vấn đề của con người, đôi khi ngay cả trước khi người đó biết rằng mình có vấn đề”.

Tin vui là qua mạng xã hội, những cái đẹp vẫn có thể nhân lên. BBC trích dẫn nghiên cứu của Đại học California cho thấy, một tâm trạng tốt hay xấu cũng có thể lan truyền giữa mọi người trên phương tiện truyền thông xã hội. Chẳng hạn, thời tiết xấu đã làm tăng số lượng bài viết tiêu cực lên 1%. Tin tốt hơn là các bài viết vui vẻ có ảnh hưởng mạnh mẽ hơn; mỗi người lấy cảm hứng từ 1,75 bài viết hạnh phúc hơn.

Lap day khoang trong 4.0
 

Trong bài nói chuyện TED của mình, nhà tâm lý học Guy Winch mô tả cách bạn có thể sử dụng công nghệ hằng ngày của mình để thoát khỏi cái bẫy cô đơn. “Nếu bạn cảm thấy bị ngắt kết nối về mặt tình cảm, hãy lập danh sách 5 người bạn đã gần gũi trong quá khứ. Hãy liên hệ với họ và đề nghị cùng nhau nói chuyện.

Và khi bạn tiếp cận, hãy tích cực và mời họ đi uống cà phê, chứ không phải thốt lên: Chúng ta chưa liên lạc trong nhiều tháng!”. Tất nhiên, công nghệ cũng có thể giúp chúng ta tìm thấy bạn qua các lớp khiêu vũ, hay nhóm nhiếp ảnh, nhóm đạp xe...

Công nghệ không phải là thiên thần cũng không phải ác quỷ, nó ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống của chúng ta phụ thuộc vào những gì chúng ta sử dụng nó.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới