ICT

Tuýt còi Youtube: Làm sao quản lý sân chơi công nghệ?

Viết Nguyên Thứ Ba | 14/03/2017 12:30

Một số doanh nghiệp lớn đã tạm dừng hoặc rút các kế hoạch quảng cáo trên YouTube.

Sau những lùm xùm về quảng cáo của nhiều doanh nghiệp xuất hiện trên những clip vi phạm pháp luật, ít nhất Vinamilk, Vietnam Airlines, Mead Johnson Nutrition Việt Nam và một số công ty lớn trong ngành bất động sản đã tạm dừng hoặc rút các kế hoạch quảng cáo trên YouTube.

Động thái này được đưa ra sau khi các doanh nghiệp nhận được công văn của Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông) yêu cầu giải trình về việc quảng cáo của họ được gắn trong những clip có nội dung độc hại, phản cảm, vi phạm pháp luật. Hướng xử lý của Cục là sẽ xử phạt các doanh nghiệp lẫn công ty quảng cáo liên quan, với mức độ tùy theo giải trình. Ngoài ra, Cục cũng đã yêu cầu Google (sở hữu YouTube) gỡ bỏ các clip có nội dung độc hại, dựa trên những quy định về quản lý thông tin công cộng qua biên giới.

Theo thông tin mới nhất từ Bộ Thông tin và Truyền thông, Google đã gỡ bỏ 16 trong số 17 clip nói trên. Còn các doanh nghiệp cũng đều có giải trình đầy đủ. Tất cả cho biết, doanh nghiệp ký hợp đồng dịch vụ quảng cáo với đơn vị truyền thông, không ký trực tiếp với Google.

Một đại diện công ty quảng cáo xác nhận đã thay mặt doanh nghiệp làm việc với Google trong các hợp đồng quảng cáo trên YouTube. Thỏa thuận đôi bên đều chú ý đến việc chọn chủ đề, chuyên mục xuất hiện quảng cáo sao cho phù hợp cũng như nêu rõ yêu cầu YouTube không gắn quảng cáo ở những clip vi phạm pháp luật. Vì thế, với những thông báo về sai phạm, đại diện này cho biết, họ cũng chỉ biết chờ phía Google xác minh.

Trên thực tế, YouTube có hệ thống, quy trình và bộ phận kiểm duyệt nội dung riêng để chặn những video mà theo quan điểm của YouTube là không phù hợp. Với những sai phạm như vừa nêu ra, theo lý giải của một người quan tâm, có thể đến từ sơ hở nào đó của chính YouTube. Cũng không loại trừ khả năng, đơn vị quảng cáo dùng thủ thuật nhằm tăng view với chi phí thấp.

Dù là lý do gì thì doanh nghiệp cũng phải dè dặt với kênh quảng cáo trên YouTube nếu có trục trặc hay sai phạm xảy ra. Theo một số chuyên gia, đây sẽ là thiệt hại cho doanh nghiệp vì quảng cáo trên những kênh kỹ thuật số như YouTube đã và sẽ tiếp tục là xu hướng. Báo cáo doanh thu quảng cáo trên Internet của PricewaterhouseCoopers (PwC) và Cơ quan Quảng cáo Internet (IAB) cho thấy, xu hướng quảng cáo số tiếp tục tăng mạnh, dựa vào những tăng trưởng của video kỹ thuật số. Cụ thể, video kỹ thuật số đã tăng 178% trong nửa đầu năm 2016, đạt 1,6 tỉ USD.

Tuyt coi Youtube: Lam sao quan ly san choi cong nghe?

Nói đến video kỹ thuật số, YouTube đang có ưu thế lớn. Thậm chí, theo đánh giá của ông Omid Kordestani, Giám đốc Kinh doanh Google, ở Mỹ, người xemYouTube trên di động còn nhiều hơn cả người xem ti vi trên các mạng truyền hình cáp. Và cứ mỗi năm, số lượt xem trên YouTube với thời lượng trên 40 phút lại tăng hơn 50%. Con số này tại Việt Nam là 120%. Việt Nam lại là đất nước có thị trường điện thoại thông minh phát triển mạnh nhất khu vực Đông Nam Á, theo GfK (Đức). Hơn 50 triệu người đang sử dụng internet và 90% người dùng đã sử dụng phương tiện truyền thông xã hội như Facebook, Google. Vì thế, nếu phải khép cửa với YouTube đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chặn đường quảng cáo lý tưởng cho mình.

Về phía Google, phản ứng xóa clip kịp thời cũng cho thấy hãng này coi trọng thị trường Việt Nam. Khảo sát của Google từng chỉ ra, Việt Nam luôn nằm trong top 10 quốc gia có lượng xem YouTube hàng đầu thế giới. Đối với bài toán kinh doanh, số liệu năm 2015 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) cho hay, Google kiếm 100 triệu USD (khoảng 2.200 tỉ đồng) từ Việt Nam. Trong đó, YouTube đóng góp rất quan trọng.

Nhưng cho tới thời điểm này, ông Nhan Thế Luân, Tổng Giám đốc Nhaccuatui.com, đánh giá: “Google, YouTube, Facebook… đặt hàng ngàn server tại Việt Nam, có tên miền của Việt Nam, cung cấp dịch vụ cho hàng chục triệu người Việt Nam, thị phần quảng cáo online chiếm đến hơn 70% tại Việt Nam nhưng lại không có giấy phép hoạt động tại Việt Nam, không tuân thủ pháp luật Việt Nam” . Theo ông Luân, điều này là vô lý và không tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Ý kiến của những người như ông Luân cho thấy các doanh nghiệp cùng lĩnh vực muốn có sự quản lý chặt chẽ hơn những loại hình kinh doanh xuyên biên giới từ phía Nhà nước. Việc quản lý này sẽ góp phần tạo bình đẳng hơn trong cạnh tranh cũng như giúp Việt Nam thu được thuế từ Google, Facebook...

Nhưng luật sư Nguyễn Hữu Phước, đại diện Công ty Luật Phước & Partners, từng lưu ý, các công ty đa quốc gia như Google, Facebook thực hiện kinh doanh tại những nơi mà họ chưa có sự hiện diện pháp lý thì trong hợp đồng với các đối tác kinh doanh, thường quy định cụ thể các nghĩa vụ thuế do người mua dịch vụ phải chịu. Ngoài ra, Google, Facebook hay các tập đoàn danh tiếng khác trên thế giới đều đã niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ nên mọi chuyện kinh doanh, gồm cả nghĩa vụ tuân thủ thuế đều phải minh bạch, được báo cáo đầy đủ, kịp thời.

Tuyt coi Youtube: Lam sao quan ly san choi cong nghe?

Do đó, với các giao dịch đến từ Việt Nam chỉ chiếm 0,13% doanh thu toàn cầu của Google năm 2015, ông Nguyễn Hữu Phước tin rằng, Google không cố tình trốn thuế. Việt Nam muốn thu thuế từ các công ty đa quốc gia thì phải nắm thông tin về cách thức làm ăn của họ, đặc biệt là những dịch vụ kỹ thuật cao cũng như phải có các phương tiện kỹ thuật hiện đại để kiểm tra, giám sát hoạt động. Với đặc điểm người tiêu dùng có thể ngồi bất kỳ đâu để mua, đặt quảng cáo, Việt Nam khó đánh thuế lên Google và Facebook. Cũng vậy, với 80% thanh toán cho Google, Facebook qua thẻ tín dụng cá nhân, Việt Nam rất khó lòng áp thuế. Giả sử Việt Nam áp thuế lên thẻ tín dụng, khách hàng sẽ chuyển hướng sang sử dụng thẻ tín dụng của ngân hàng quốc tế.

Rõ ràng, không riêng Việt Nam mà nhiều nước cũng đang đau đầu trong việc tìm phương kế áp thuế lên các tập đoàn đa quốc gia. Đặt trường hợp, Việt Nam không quản lý được Google, Facebook thì tiến đến cấm như Trung Quốc đã làm?

Câu trả lời được nhiều chuyên gia xác định là rất khó khăn. Bởi người Việt Nam đã quá quen với dịch vụ của Google, Facebook. Họ sẽ khó lòng chấp nhận một thứ khác thay thế. Việt Nam lại rất cần Google, Facebook trong công cuộc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào kinh doanh, đầu tư, phát triển công nghệ kết nối với thế giới. Ngoài ra, nếu như Trung Quốc có Baidu để thay thế Google, QQ thay thế Google Mail, Youku, Shohu.. thay thế YouTube, Wechat thay cho WhatsApp thì Việt Nam chưa có những tên tuổi nội địa cung cấp dịch vụ internet nổi trội để thay thế. Dù trình duyệt ở Việt Nam có trình duyệt Cốc Cốc được đánh giá khá tốt hay VNG cũng đã xây dựng được Zalo theo cách tương tự như Viber, WhatsApp. Tuy nhiên, một công cụ tìm kiếm, chia sẻ thông tin hoàn hảo và đạt tính tương tác cao như Google, Facebook thì Việt Nam chưa thể có. Trong khi đó, nếu dựng lên những rào cản dịch vụ công nghệ nước ngoài sẽ cho thấy Việt Nam chưa sẵn sàng tham gia vào những sân chơi có tính toàn cầu.

Mặc dù vậy, có thể thấy, để né thuế, các công ty như Google hay Facebook vẫn không chịu lập pháp nhân tại Việt Nam. Ngoài ra, các đại lý quảng cáo Việt Nam đóng thay Google hay Facebook ở mức 10% chỉ dừng ở mức độ “thuế nhà thầu” trên danh nghĩa. Để thu thuế giá trị gia tăng, Việt Nam sẽ cần học theo cách quản lý của nhiều nước, xác định rõ các tập đoàn đa quốc gia khi cung ứng dịch vụ xuyên biên giới thì thuế sẽ thu theo vị trí địa lý của người tiêu dùng chứ không phải phụ thuộc vào nơi đóng trụ sở của các tập đoàn này. Ví dụ Anh hay Hàn Quốc đặt ra điều luật với tên gọi “thuế của Google”, tính thuế trực tiếp lên các sản phẩm và dịch vụ số bán ra của các công ty này ở mức 25%, cao hơn thuế doanh nghiệp thông thường. Vì thế, chuyện Việt Nam sẽ siết chặt hơn hoạt động quản lý các công ty kỹ thuật số đa quốc gia kinh doanh qua biên giới chỉ là vấn đề thời gian.

Viết Nguyên

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới