Đầu tư tài sản trong xu hướng lãi suất tăng

Sau một giai đoạn dài lãi suất duy trì ở mức thấp kỷ lục, thị trường tài chính Việt Nam đang chứng kiến sự điều chỉnh đáng kể: lãi suất huy động bắt đầu nhích tăng trong quý cuối năm 2025. 

Áp lực kép đẩy lãi suất đi lên

Việc nhiều ngân hàng thương mại đồng loạt từ bỏ mức neo lãi suất thấp đang làm dấy lên câu hỏi về tác động tới các thị trường tài sản như bất động sản, chứng khoán, vàng…

Các chuyên gia nhận định, bối cảnh năm 2025 hoàn toàn khác so với cú sốc kép 4 năm trước, nhưng sự dịch chuyển của lãi suất sẽ tạo ra sự phân hóa rõ nét trên các lớp tài sản. Làn sóng tăng lãi suất huy động là một diễn biến kỹ thuật mang tính chu kỳ khi bước vào giai đoạn cao điểm cuối năm. Tuy nhiên, động thái này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố nội tại và quốc tế. Trước hết là yếu tố bất cân đối tín dụng - huy động khi đến cuối tháng 9, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đã đạt 13,4%, mức cao nhất trong nhiều năm, trong khi huy động vốn chỉ tăng 9,7%. Điều này buộc các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động để có đủ nguồn vốn mở rộng cho vay.

Bên cạnh đó, sức ép lên tỉ giá VND/USD đã tiến sát giới hạn điều hành. Lãi suất nhích lên trở thành phản ứng tất yếu để giảm nhu cầu nắm giữ ngoại tệ và giữ ổn định giá trị đồng Việt Nam. Chính sách tiền tệ thắt chặt của Mỹ duy trì lãi suất USD ở mức cao cũng tạo ảnh hưởng đáng kể.

Việc lãi suất huy động tăng nhẹ hiện nay chỉ mang tính kỹ thuật nhằm tái lập mặt bằng vốn sau giai đoạn giảm sâu của năm 2024. Tuy nhiên, một số ngân hàng còn chịu áp lực từ chất lượng tài sản và nợ xấu, buộc họ phải huy động vốn mới để đảm bảo khả năng chi trả.

Ở góc nhìn từ thị trường bất động sản, ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng Giám đốc Batdongsan.com.vn, nhấn mạnh sự khác biệt rõ rệt giữa 2 thời điểm lãi suất tăng. Đó là năm 2022, thị trường chịu nhiều cú sốc cùng lúc từ lạm phát toàn cầu, tỉ giá biến động mạnh, tăng lãi suất theo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED). Đáng chú ý, lãi suất tăng đột ngột khiến nhiều nhà đầu tư không còn khả năng trả lãi. Trong khi đó, năm 2025 lãi suất tăng nhẹ mang tính kỹ thuật nhằm tái lập mặt bằng vốn. Rủi ro lãi suất tăng nhanh và mạnh lên mức gây thắt chặt hiện không lớn.

Dù vậy, áp lực đối với người mua nhà vẫn hiện hữu. Lãi suất cho vay mua nhà đang phổ biến ở mức thả nổi khoảng 10-14%/năm. Nếu lãi suất vay đứng trước nguy cơ tăng và giá nhà tiếp tục leo thang, sức ép tài chính lên người mua nhà sẽ rõ rệt hơn.

Vốn ưu tiên giá trị thật

FED cắt giảm 25 điểm phần trăm lãi suất USD trong tháng 12 nhưng khó có khả năng nhiều lần cắt giảm sâu nữa. VND sẽ tiếp tục chịu áp lực mất giá khoảng một con số trong năm 2026. Lãi suất cho vay VND khó giảm thêm và có khả năng tăng trong nửa đầu năm 2026 để bảo vệ tỉ giá và kiểm soát lạm phát nhập khẩu.

Theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital, tỉ giá là yếu tố tác động rất mạnh đến chính sách tiền tệ. Lãi suất đang chịu áp lực tăng. Tuy nhiên, chừng nào tỉ giá vẫn duy trì được sự ổn định thì chính sách tiền tệ vẫn duy trì được xu hướng nới lỏng.

 “Nhìn chung, tỉ giá năm sau vẫn có khuynh hướng tăng nhưng áp lực đỡ hơn rất nhiều so với năm nay”, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nhận định. Theo đó, năm 2026 FED sẽ cắt giảm lãi suất nhanh hơn. Điều này giúp Việt Nam có thể duy trì mặt bằng lãi suất thấp mà vẫn đảm bảo ổn định tỉ giá trong năm sau. 

Với kịch bản lãi suất tăng nhẹ, chậm và duy trì vùng hỗ trợ, tác động lên các lớp tài sản tài chính sẽ phân hóa theo giá trị thật. Tại kênh cổ phiếu, thị trường sẽ khó duy trì giai đoạn “tiền rẻ - thanh khoản cực cao”. Dòng tiền đầu cơ ngắn hạn giảm dần sức hấp dẫn và trọng tâm sẽ quay về các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp. Đây là môi trường thuận lợi cho chiến lược lựa chọn cổ phiếu theo trung và dài hạn.

Ông Vũ Việt Linh, Phó Giám đốc Phòng Phân tích Khách hàng tổ chức, Maybank Investment Bank (Vietnam), cho rằng Việt Nam được nâng hạng thị trường chứng khoán là xu hướng giúp Việt Nam thu hút được dòng vốn từ những nhà đầu tư chỉ được phép đầu tư vào tài sản “investment grade” (hạng đầu tư), góp phần ổn định tỉ giá và củng cố dự trữ ngoại hối. 

Trong khi đó, kênh tiền gửi lấy lại sức hấp dẫn tương đối khi lãi suất cải thiện từ nền thấp nhất trong hơn một thập kỷ, một phần giúp giảm động lực găm giữ USD hay cơn sốt trú ẩn vào vàng.

Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Kinh tế trưởng BIDV, cho rằng Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ đang hướng tới ổn định mặt bằng lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Việc lãi suất tăng nhẹ là diễn biến tích cực vì giúp hệ thống cân đối nguồn vốn dài hạn tốt hơn. Nhận định về tương lai, kịch bản căng thẳng như năm 2022 rất khó lặp lại. Thay vào đó, năm 2026 sẽ là thời điểm thị trường phân hóa rõ nét và đi vào quỹ đạo ổn định hơn. Nhà đầu tư cần ưu tiên chiến lược dựa trên giá trị và tính bền vững thay vì đuổi theo sóng ngắn. 

Có thể bạn quan tâm

Ngân hàng + chứng khoán = ?