Thế giới

Những bài học từ COVID-19 nên được áp dụng đối với HIV

Minh Duy Thứ Tư | 02/12/2020 08:35

Năm 2016, thế giới đặt mục tiêu kết thúc AIDS vào năm 2030. Ảnh: EPA

COVID-19 cho thấy sức mạnh của sự đổi mới và các dịch vụ cộng đồng trong đại dịch. Những bài học này nên được áp dụng đối với HIV.
Năm 2016, thế giới đặt mục tiêu kết thúc AIDS vào năm 2030. Ảnh: EPA

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 gia tăng và đại dịch HIV đang tiếp diễn, điều này trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. 

Các hoạt động chuẩn bị cho Ngày Thế giới phòng chống dịch bệnh ở Nepal tại một trung tâm phục hồi chức năng và trại trẻ mồ côi dành cho phụ nữ, trẻ em và nạn nhân bị ảnh hưởng bởi HIV. Ảnh: EPA.
Các hoạt động chuẩn bị cho Ngày Thế giới phòng chống dịch bệnh ở Nepal tại một trung tâm phục hồi chức năng và trại trẻ mồ côi dành cho phụ nữ, trẻ em và nạn nhân bị ảnh hưởng bởi HIV. Ảnh: AP.

Bất chấp những tiến bộ lớn, HIV / AIDS vẫn là một trong những thách thức sức khỏe cộng đồng quan trọng nhất trên thế giới, đặc biệt là ở các nước có thu nhập thấp và trung bình. Ước tính có khoảng 36,9 triệu người trên toàn cầu nhiễm virus. 

Từ các quy tắc về quyền tiếp cận xét nghiệm đến việc phân phối các công nghệ y tế mới hoặc việc sử dụng luật hình sự trong y tế công cộng, việc hoạch định chính sách đều trở nên khó khăn. Ngày Thế giới phòng chống dịch bệnh, phản ứng về phòng chống dịch toàn cầu đang đứng trước nguy cơ khó khăn.

Các hành động trong vài năm tới hoặc là hướng chúng ta đến việc ngăn chặn HIV, làm cho các trường hợp tử vong và lây nhiễm mới hiếm gặp. Ngược lại, nó có thể hướng tới một loại virus đang hồi sinh phát triển mạnh trên các đường đứt gãy xã hội.

Không có quốc gia nào trên thế giới có chính sách phù hợp đại dịch HIV. Tuy nhiên, hy vọng các chính sách có thể thay đổi nhanh chóng. COVID-19 đã khiến ​​các chính phủ trên khắp thế giới thông qua các chính sách mới để đối phó với một loại virus không có thuốc chữa hoặc vaccine.

Phản ứng AIDS ngày nay là một câu chuyện về sự bất bình đẳng. Số lượng thanh niên ở miền đông hoặc miền nam châu Phi sống trong khu vực có tỉ lệ nhiễm mới HIV giảm 38% kể từ năm 2010. Nhưng những người sống ở Đông Âu hoặc Trung Á phải đối mặt với dịch bệnh ngày càng gia tăng trong khu vực, với tỉ lệ nhiễm tăng 72%. 

Thanh niên ở Haiti lớn lên ở một quốc gia có thu nhập thấp, nơi tỉ lệ tử vong liên quan đến AIDS đã giảm 52% trong thập kỷ này. Tỉ lệ này hiện thấp hơn ở Jamaica nơi tỉ lệ này đã tăng 7%.

Khoa học không phải là rào cản. Những hiểu biết về dịch tễ học HIV đang ngày càng nhiều hơn bao giờ hết. Gần đây, thuốc tiêm nhằm kéo dài thời gian được chứng minh là có hiệu quả trong việc ngăn ngừa HIV ở phụ nữ. 

Tuy nhiên, khoa học sẽ chẳng có ý nghĩa gì khi luật pháp và chính sách thúc đẩy sự bất bình đẳng đang dần thành hiện thực.

Một báo cáo mới từ Phòng thí nghiệm Chính sách HIV cho thấy, sự không liên quan giữa những gì chúng ta biết và cách chuyển những điều đó thành chính sách. Các Báo cáo Chính sách phòng chống HIV toàn cầu năm 2020 cho thấy chỉ có một số ít các quốc gia liên kết 80% của chính sách với tiêu chuẩn quốc tế. 

Chỉ 1/3 thuốc được cung cấp để phòng ngừa HIV cho tất cả những người có nguy cơ cao. Việc điều trị HIV cần phải đơn giản hơn để phù hợp với cuộc sống của người dân và một số quốc gia đang giúp mọi người hạn chế việc thăm khám lâm sàng. 

Ít nhất 59 quốc gia cung cấp thuốc trong 3 tháng, trong khi 32 quốc gia cho phép cung cấp thuốc trong 6 tháng. 

Ảnh: AP
Việc tuân thủ các tiêu chuẩn chính sách quốc tế có thể tạo nên sự khác biệt đối với AIDS. Ảnh: AP

Trong khi đó, luật pháp trên toàn thế giới đang hình sự hóa việc phơi nhiễm / lây truyền HIV. Việc tội phạm hóa khiến mọi người tránh xa các dịch vụ HIV và làm tăng rủi ro.

Việc tuân thủ các tiêu chuẩn chính sách quốc tế có thể tạo nên sự khác biệt đối với AIDS. Tuy nhiên, ở Angola, hầu hết những người biết mình đang nhiễm HIV đều không tiếp cận điều trị. Đây là lý do tại sao UN AIDS đang đặt nhiều ưu tiên hơn vào chính sách. 

Năm 2016, thế giới đặt mục tiêu kết thúc AIDS vào năm 2030. Vì vậy, Báo cáo mới của UN AIDS về Ngày Thế giới phòng chống AIDS bao gồm các mục tiêu mới. Những mục tiêu này bao gồm mục tiêu đến năm 2025, hơn 90% quốc gia sẽ không còn hoạt động mại dâm, tàng trữ một lượng nhỏ ma túy và hành vi tình dục đồng giới. Việc đạt được mục tiêu này sẽ có những lợi ích sâu sắc.

Có những bài học chính sách cần được học từ COVID-19. Một số quốc gia đã cho phép các dịch vụ linh hoạt hơn và dựa vào cộng đồng. Những đổi mới như vậy làm cho hệ thống y tế chống chọi với đại dịch tốt hơn, ngay cả ở các quốc gia nghèo hơn.

Đại dịch cho thấy ai có quyền lực và ai không. Với HIV và COVID-19, gánh nặng tử vong và nhiễm trùng không được trải đều. Các chính phủ có quyền lực đáng kể trong việc sử dụng luật pháp và hoạch định chính sách như một công cụ để chống lại bất bình đẳng. Bây giờ là cơ hội để hành động nhằm điều chỉnh chính sách với khoa học để chấm dứt cả 2 đại dịch này.

Có thể bạn quan tâm:

► Liên Hiệp Quốc kêu gọi tăng cường viện trợ để giúp 160 triệu người

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày