Nguồn lực nội sinh

Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Đại sứ Nguyễn Phú Bình, Chủ tịch Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài, đã chia sẻ với Tạp chí NCĐT về những chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước đối với kiều bào và vai trò ngày càng quan trọng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong giai đoạn phát triển mới. 

Việt Nam đã có những chính sách, chủ trương mới thuận lợi hơn cho kiều bào. Ông nhận định gì về những đổi mới này?

Trong suốt quá trình phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán quan điểm coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của đất nước.

Các chủ trương lớn như Nghị quyết 36-NQ/TW, Chỉ thị 45-CT/TW, Kết luận 12-KL/TW đã xác định rõ định hướng lâu dài đối với công tác kiều bào, vừa mang ý nghĩa tình cảm, vừa mang ý nghĩa chiến lược. Gần đây, việc ban hành các nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị, thường được gọi là “Bộ tứ trụ cột”, đã mở ra hành lang chính sách thuận lợi hơn, tạo điều kiện để kiều bào tham gia ngày càng sâu rộng vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Cùng với đó, hệ thống pháp luật liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được hoàn thiện theo hướng cởi mở, tạo thuận lợi hơn cho bà con trong việc giữ quốc tịch, đầu tư, sở hữu nhà ở, đất đai và tham gia các hoạt động khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo. Những điều chỉnh này không chỉ bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của kiều bào mà còn thể hiện sự quan tâm ngày càng cụ thể, thiết thực của Nhà nước trong việc gắn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương, đất nước.

Song song với hoàn thiện thể chế, các hoạt động tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của kiều bào cũng được tăng cường thông qua những chuyến công tác nước ngoài của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan, tổ chức trong nước, các diễn đàn và hoạt động gặp gỡ trực tiếp ở trong và ngoài nước. Đây là kênh quan trọng để chính sách ngày càng sát thực tiễn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của cộng đồng.

Với kinh nghiệm nhiều năm công tác đối ngoại, ông đánh giá như thế nào về vai trò của kiều bào trong việc tạo cầu nối và thúc đẩy quan hệ song phương với nước sở tại?
Các tổ chức trong cộng đồng gắn bó với đất nước và các cá nhân tiêu biểu đóng vai trò nòng cốt trong việc kết nối cộng đồng, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và huy động các nguồn lực kinh tế, trí tuệ hướng về Tổ quốc. Thông qua các hoạt động văn hóa, giáo dục, kinh tế và đối ngoại nhân dân, kiều bào đã và đang góp phần quan trọng vào việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.

Trong lĩnh vực đối ngoại, kiều bào chính là những “đại sứ nhân dân”, giúp tăng cường sự hiểu biết, xây dựng lòng tin giữa Việt Nam và các nước sở tại. Thông qua các hoạt động giao lưu, hợp tác, vận động chính sách và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cộng đồng, kiều bào đã góp phần tạo môi trường thuận lợi cho quan hệ song phương, đồng thời bảo vệ lợi ích quốc gia từ sớm, từ xa.

Về kinh tế - thương mại, đội ngũ chuyên gia - trí thức doanh nhân kiều bào ngày càng đóng vai trò tích cực trong việc kết nối đầu tư, thương mại, chuyển giao công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Cùng với đó, ngoại giao nhân dân do cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài thực hiện đã trở thành một bộ phận quan trọng của sức mạnh mềm quốc gia, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài đã có những hoạt động nổi bật nào để phát huy vai trò cầu nối của kiều bào?

Trong nhiệm kỳ 2019-2025, Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài luôn xác định công tác đối ngoại nhân dân và gắn kết cộng đồng là nhiệm vụ trọng tâm. Hội đã tổ chức và phối hợp tổ chức nhiều chương trình, sự kiện có ý nghĩa, tạo dấu ấn sâu sắc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Tiêu biểu có thể kể đến các hoạt động mang đậm giá trị văn hóa - tinh thần như “Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu”, “Xuân Hội ngộ - Tết trao yêu thương”, góp phần củng cố tình cảm cội nguồn, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc. Bên cạnh đó, các diễn đàn kết nối đầu tư, xúc tiến thương mại đã tạo môi trường thiết thực để kiều bào gắn bó, hợp tác với các địa phương và doanh nghiệp trong nước.

Trong lĩnh vực văn hóa - giáo dục, Hội đặc biệt chú trọng việc gìn giữ tiếng Việt và bản sắc dân tộc cho các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài. Các chương trình dạy và học tiếng Việt, giao lưu văn hóa, nghệ thuật đã được triển khai tại nhiều địa bàn, thu hút sự tham gia tích cực của kiều bào, nhất là thế hệ trẻ.

Hội cũng đẩy mạnh hoạt động kết nối trí thức, doanh nhân kiều bào với trong nước, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và đầu tư phát triển. Những kết quả đạt được cho thấy sự chuyển biến rõ nét của Hội theo hướng hoạt động ngày càng thực chất, hiệu quả, gắn chặt đối ngoại nhân dân với phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, ông kỳ vọng gì vào vai trò của kiều bào trong 5-10 năm tới?

Bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, đặc biệt khi đất nước hướng tới các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn năm 2045 cũng như những nhiệm vụ trọng đại được Đại hội Đảng lần thứ XIV đề ra sắp tới, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được xác định là nguồn lực quan trọng và lâu dài của dân tộc.

Với quy mô cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã lớn mạnh lên đến hơn 6 triệu người, sinh sống và làm việc tại hơn 130 nước, tôi kỳ vọng kiều bào sẽ phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò nguồn lực trí tuệ và đổi mới sáng tạo, đóng góp tích cực cho quá trình chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế. Kiều bào tiếp tục là cầu nối quan trọng trong quan hệ đối ngoại và ngoại giao nhân dân, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Việc giữ gìn bản sắc văn hóa, tiếng Việt và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài vẫn có ý nghĩa hết sức quan trọng. Tôi kỳ vọng các thế hệ kiều bào, nhất là thế hệ trẻ, tiếp tục nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, giữ gìn tiếng Việt và văn hóa Việt như sợi dây bền chặt gắn kết với cội nguồn.

Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài sẽ tiếp tục đồng hành, làm cầu nối tin cậy giữa kiều bào với Đảng, Nhà nước, các địa phương và doanh nghiệp trong nước, chủ động tham gia xây dựng chính sách, tạo thêm các cơ chế, mô hình kết nối thiết thực để kiều bào phát huy vai trò, đóng góp ngày càng hiệu quả cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới.