Vẻ đẹp của gốm và trà Việt

Trong Không gian Gốm Bát Tràng (phường Diên Hồng, TP.HCM), buổi tọa đàm chủ đề: “Văn hóa trà Việt & dụng cụ trà truyền thống” vừa diễn ra với sự góp mặt của Nghệ nhân văn hóa ẩm thực trà Việt Nguyễn Cao Sơn.

Cuộc thảo luận xoay quanh việc xây dựng và phát triển cộng đồng những người yêu trà Việt. Thời gian qua, TikTok, YouTube hoặc mạng xã hội đã được sử dụng khá hiệu quả để chia sẻ tư liệu, câu chuyện về trà, hướng dẫn thưởng trà, giới thiệu vùng nguyên liệu và các sản phẩm trà Việt. Nhờ đó, thông tin về trà Việt có thể tiếp cận đến nhiều người hơn, đặc biệt là giới trẻ.

Nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn cho rằng khi tìm hiểu văn hóa trà Việt, người trẻ không chỉ học được cách pha, mà còn hiểu thêm những triết lý, thông điệp về đạo trong trà. Theo nhà nghiên cứu Trịnh Quang Dũng, trong nước đang song hành hai phong thái về trà: uống trà dân gian giải khát và nghệ thuật thưởng trà bác học. Trà dân gian có món uống lâu đời nhất là trà xanh (chè tươi) và mới mẻ như trà sữa, trà chanh chém gió…

Văn hóa trà Việt Nam đã tồn tại 5.000 năm với nhiều loại trà ngon, nhưng so với Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, chúng ta chưa xây dựng được thương hiệu mạnh, chưa kể được câu chuyện sản phẩm và chưa định vị đúng giá trị. Nhìn thấy điều này, nhiều người tâm huyết đã dành thời gian chuyên tâm nghiên cứu về trà Việt qua các tài liệu trong nước và quốc tế, cũng như đưa trà đi kiểm nghiệm và đi thi các nước.

“Tôi cũng đi khắp nơi để giới thiệu văn hóa trà Việt. Tôi luôn trăn trở, làm thế nào để khôi phục và đưa di sản của dân tộc thành nét văn hóa truyền thống và lan tỏa trong dòng chảy của cuộc sống hiện đại. Do đó, trà của tôi cũng được phát triển theo hướng có nhiều cách pha, cách uống phù hợp với người đương thời, nhưng vẫn có phong cách riêng để giữ được hồn cốt của thưởng trà”, nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn chia sẻ.

Tuy nhiên, để giữ được cái 'thần' của trà, bộ trà cụ đóng vai trò quyết định, nhà nghiên cứu trà Trịnh Quang Dũng nhấn mạnh. Từ lâu, trà và trà cụ đã cùng tạo nên phong cách trà, nghệ thuật thưởng trà từ bình dân đến cung đình.

Trong văn hóa trà truyền thống Việt Nam, gốm Bát Tràng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt bộ ấm trà An Thổ Túc là sự lựa chọn yêu thích của nhiều người sành trà do khả năng giữ nhiệt và lưu hương tốt.

Ông Vũ Đình Mạnh đến từ Inogroup cho biết trong quá trình tạo nên trà cụ, đất phải được lấy từ nguồn đất quý, qua quá trình tinh luyện và nung ở nhiệt độ cao, giúp loại bỏ hoàn toàn tạp chất nhưng vẫn giữ được độ xốp nhẹ giúp trà "thở". Thiết kế của ấm An Thổ Túc chú trọng vào độ kín khít của nắp ấm và độ dày thành gốm, giúp nước trà giữ được nhiệt độ ổn định, giữ trọn vẹn hương thơm nguyên bản của lá trà rừng hay trà mộc. Trà cụ An Thổ Túc tôn vinh vẻ đẹp mộc mạc, tinh tế vì vậy màu sắc trầm ấm đặc trưng của đất được lựa chọn. 

Ông Vũ Đình Mạnh cũng cho rằng việc xây dựng cộng đồng người yêu trà không chỉ đơn thuần là một hoạt động mang tính sở thích mà còn góp phần bảo tồn, gìn giữ và quảng bá văn hóa trà Việt. Sự kết hợp giữa tri thức của nhà nghiên cứu, bàn tay của nghệ nhân và tâm huyết của nhà sản xuất sẽ tạo nên một hệ sinh thái văn hóa bền vững.

Nguồn Tọa đàm “Văn hóa trà Việt & dụng cụ trà truyền thống”