Chứng khoán Mirae Asset: Rủi ro thuế quan vẫn là biến số cần theo dõi trong năm 2026

Từ ngày 24/2, các loại thuế quan được áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) được ngưng thu. Thay vào đó, Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh áp thuế bổ sung 10% đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ Dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, kéo dài trong 150 ngày, có hiệu lực cùng ngày 24/2.

“Dù vậy, rủi ro thuế quan vẫn là biến số cần theo dõi trong năm 2026”, Công ty Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam nhận định. 

Theo ước tính của Bloomberg Economics (sử dụng dữ liệu nhập khẩu của Mỹ năm 2024 ở cấp độ chi tiết mã HS-10 theo từng đối tác), mức thuế trung bình đối với hàng hóa Việt Nam có thể giảm xuống từ 18,3% xuống 12,35% sau các thay đổi kể từ ngày 24/2.

Đối với xuất khẩu của Việt Nam, xu hướng "Front-loading" (đẩy mạnh xuất khẩu sớm) được thúc đẩy nhờ áp lực thuế quan giảm bớt trong ngắn hạn trước khi có sự thay đổi chính sách sau thời hạn 150 ngày.

Với triển vọng thu hút FDI của Việt Nam, so sánh mức thuế Mỹ áp lên hàng hoá Việt Nam với một số quốc gia lân cận cho thấy Việt Nam vẫn giữ được lợi thế tương đối trong việc thu hút FDI dài hạn. Bên cạnh 17 FTA đã ký kết, Việt Nam liên tục nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (CSP) với tổng cộng 15 quốc gia (cụ thể là ký kết thêm với 5 quốc gia trong năm 2025 và với EU (đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam) vào đầu năm 2026).

Theo Mirae Asset, năm 2026 dự kiến sẽ là năm của nhiều sự kiện quan trọng làm thay đổi bối cảnh tăng trưởng kinh tế của các quốc gia, đặc biệt là đối với quốc gia có độ mở kinh tế cao như Việt Nam. Các sự kiện quan trọng bao gồm việc bổ nhiệm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vào tháng 5 và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11. 

Ngày 9/3/2026, Tổng thống Donald Trump đã chính thức đề cử ông Kevin Warsh cho vị trí Chủ tịch FED. Ông Warsh được kỳ vọng sẽ ủng hộ việc cắt giảm lãi suất nhưng có thể thu hẹp bảng cân đối kế toán của FED. 

Trong khi đó, lo ngại áp lực lạm phát do chiến sự Trung Đông đang diễn ra khiến sự thận trọng của thị trường đối với lộ trình nới lỏng chính sách của FED ngày càng tăng, với mức kỳ vọng cắt giảm 50 điểm cơ bản lãi suất được lùi về nửa cuối năm 2026 sau khi vị trí Chủ tịch FED được bổ nhiệm.

Những sự kiện quan trọng trong nước dự kiến sẽ giúp cân bằng lại các áp lực bên ngoài, bao gồm việc đưa các trung tâm tài chính quốc tế (IFC) vào vận hành, Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp, và Việt Nam chính thức vào rổ chỉ số FTSE Russell các thị trường mới nổi thứ cấp. 

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều rủi ro cần thận trọng ứng phó, Việt Nam đang quyết tâm thúc đẩy đồng bộ các động lực tăng trưởng kinh tế bằng cách mở rộng đồng thời cả chính sách tài khoá và tiền tệ, đưa ra các chính sách chuyên biệt phát triển 3 khối kinh tế Nhà nước - Tư nhân - FDI.

Đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 có thể lên đến 8,5 triệu tỷ đồng (tăng 166% so với giai đoạn 2021-2025). Các cải cách thể chế đã giúp thúc đẩy tiến độ giải ngân cho các dự án trọng điểm. Các dự án hạ tầng chiến lược quy mô lớn sẽ tạo động lực tăng trưởng kinh tế bền vững.

Nhằm hiện thực hóa khát vọng 2045 của Việt Nam, quy mô vốn đầu tư cần cho giai đoạn phát triển tiếp theo cần có sự gia tăng đầu tư từ khu vực tư nhân, giúp giảm bớt gánh nặng vào ngân sách công và nâng cao hiệu quả thực thi dự án. Các cải cách cấu trúc sẽ giúp huy động vốn hiệu quả đầu tư từ khu vực tư nhân, tiêu biểu như khung pháp lý Đối tác công tư (PPP) mới.

Nhờ vào các lợi thế về vị trí địa lý, ổn định chính trị, tăng trưởng kinh tế cao, thị trường tiêu dùng lớn, nguồn nhân lực dồi dào và chi phí sản xuất tương đối thấp, Việt Nam vốn là điểm đến đầu tư hấp dẫn với tốc độ tăng trưởng kép của vốn giải ngân giai đoạn 2021-2025 lên đến 8,8%/năm. 

Do rủi ro địa chính trị gia tăng, các tập đoàn đa quốc gia đang đẩy mạnh đa dạng hóa hoạt động sản xuất, thúc đẩy các xu hướng như đưa sản xuất trở về nước (reshoring), chuyển sản xuất sang các quốc gia lân cận (nearshoring) và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, mở ra những cơ hội lâu dài cho các nền kinh tế có vị thế là trung tâm sản xuất thay thế. 

Trước xu hướng này, Việt Nam đưa ra chiến lược hút dòng vốn FDI chất lượng cao và nâng cao năng lực sản xuất trong nước (mục tiêu 2030: tăng tỷ lệ nội địa hóa lên hơn 40%). Điểm tích cực mới được các doanh nghiệp FDI đánh giá cao là Luật Đầu tư 2025 chính thức có hiệu lực từ tháng 3; cụ thể, nhà đầu tư được phép thành lập tổ chức kinh tế trước khi được cấp/điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) giúp rút ngắn thời gian gia nhập thị trường. 

“Với mục tiêu đưa Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, Việt Nam đặt mục tiêu đưa mức thu nhập bình quân đầu người tăng từ mức 5.026 USD năm 2025 lên 8.500 USD năm 2030, do đó, tiềm năng của ngành tiêu dùng nói chung là rất lớn. Các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thị trường bất động sản hồi phục là 2 yếu tố chính giúp khôi phục sức mua của người dân. Việc gia tăng mức giảm trừ gia cảnh gần 41% so với trước đây trong tính thuế thu nhập cá nhân năm 2026 sẽ giúp cải thiện sức mua của tầng lớp trung lưu”, Mirae Asset đánh giá thêm.

Có thể bạn quan tâm 

VDSC: Rủi ro thương mại chưa chấm dứt, bất định có thể kéo dài trong năm 2026

Nguồn Theo Chứng khoán Mirae Asset