Điện Máy Xanh mở khóa IPO

Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) đang chuẩn bị cho một trong những đợt phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) được mong đợi nhất trong thập kỷ tại thị trường cận biên Đông Nam Á: niêm yết riêng lẻ chuỗi Điện Máy Xanh. Đây không chỉ là một thương vụ huy động vốn đơn thuần mà là chiến lược tái định giá toàn bộ hệ sinh thái của tỷ phú Nguyễn Đức Tài trong bối cảnh tiêu dùng nội địa đang phục hồi mạnh mẽ.

Tại sao lại là bây giờ?

Kể từ khi ra đời, Điện Máy Xanh đã thay đổi hoàn toàn cục diện thị trường điện máy Việt Nam. Với hơn 3.000 cửa hàng phủ sóng từ thành thị đến các vùng nông thôn xa xôi, Điện Máy Xanh hiện nắm giữ khoảng 50% thị phần cả nước. Chuỗi này không chỉ bán hàng mà bán “dịch vụ hậu mãi”. Đây là chìa khóa giúp biên lợi nhuận gộp của Điện Máy Xanh luôn duy trì ở mức ấn tượng so với các đối thủ trong khu vực như Harvey Norman hay Courts.

Khác với mảng Bách Hóa Xanh vẫn đang trong giai đoạn tối ưu hóa lợi nhuận, Điện Máy Xanh là “con bò sữa” (cash cow) cung cấp nguồn lực tài chính dồi dào cho toàn bộ Tập đoàn. Điện Máy Xanh đạt doanh thu khoảng 107.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 6.100 tỷ đồng năm 2025. Giai đoạn 2026-2030, doanh thu dự kiến đạt khoảng 182.000 tỷ đồng, tương đương tốc độ tăng trưởng kép khoảng 11% mỗi năm. Sự kết hợp giữa việc tối ưu hóa nội tại (tăng chất) và mở rộng hệ sinh thái dịch vụ (vòng đời sản phẩm) đang biến Điện Máy Xanh từ một “cỗ máy bán hàng” thành một “nền tảng dịch vụ tiêu dùng”. Điều này giúp doanh nghiệp phá vỡ định kiến về việc thị trường điện máy đã bão hòa.

Việc tách riêng Điện Máy Xanh để IPO mang lại một số lợi ích chiến lược mà nhà đầu tư đặc biệt quan tâm. Thị trường thường định giá MWG theo mô hình tập đoàn (conglomerate discount). Việc IPO riêng lẻ giúp Điện Máy Xanh được định giá dựa trên chỉ số P/E của một đơn vị dẫn đầu ngành bán lẻ thuần túy. 

Mặt khác, room ngoại tại MWG luôn là vấn đề đau đầu. Một thực thể mới như Điện Máy Xanh sẽ tạo ra không gian mới cho các quỹ đầu tư lớn từ Singapore, Mỹ và châu Âu tham gia. Nguồn vốn mới sẽ được đổ vào hệ thống quản trị kho bãi và đẩy mạnh thương mại điện tử, nơi mà biên lợi nhuận đang bị cạnh tranh bởi các sàn như Shopee hay TikTok Shop.

Bài kiểm tra quan trọng

MWG đặt kỳ vọng gấp đôi lợi nhuận của năm 2025 vào năm 2030, duy trì tốc độ tăng trưởng trên 15%/năm. Sau giai đoạn mở rộng thần tốc (2004-2025), MWG chính thức chuyển mình sang giai đoạn tăng trưởng dựa trên hiệu quả chuyên sâu. Việc tách biệt các đơn vị kinh doanh để IPO, từ Bách Hóa Xanh đến MW và EraBlue, cho thấy MWG đang quyết liệt hiện thực hóa mô hình “holdings”, nơi mỗi thực thể đều có sức sống và khả năng hút vốn riêng biệt. 

Chủ tịch Hội đồng Quản trị MWG Nguyễn Đức Tài chia sẻ, IPO sẽ không chỉ phản ánh giá trị chuỗi mà còn tạo động lực cho thế hệ lãnh đạo kế thừa, giúp đội ngũ tập trung hơn vào đặc thù từng ngành hàng. Các chuỗi mà Tập đoàn đang vận hành có nhiều điểm chung về kiến thức quản trị, tuyển dụng, đào tạo và hệ thống hỗ trợ, nhưng sản phẩm lại hoàn toàn khác biệt “như tivi và con cá vốn không có nhiều liên hệ”. 

Ông Đoàn Văn Hiểu Em, thành viên Hội đồng Quản trị MWG kiêm CEO Điện Máy Xanh, cho rằng việc tổ chức Đại hội cổ đông và triển khai IPO là bước tiến quan trọng trong lộ trình phát triển, mở ra giai đoạn tăng trưởng mới cho chuỗi bán lẻ điện máy này. Tuy nhiên, với độ phủ hiện tại, dư địa tăng trưởng nóng bằng cách mở thêm cửa hàng vật lý không còn nhiều. Dù lạm phát tại Việt Nam được kiểm soát tốt, sức mua các mặt hàng không thiết yếu (điện tử, gia dụng) vẫn nhạy cảm với biến động kinh tế toàn cầu.

Điện Máy Xanh buộc phải tìm kiếm tăng trưởng từ việc nâng cấp trải nghiệm khách hàng và bán các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Xu hướng mở rộng sang các dịch vụ như tài chính tiêu dùng, sửa chữa và hậu mãi có thể giúp các chuỗi bán lẻ điện máy cải thiện biên lợi nhuận trong trung hạn. 

Vì vậy, thương vụ IPO Điện Máy Xanh sẽ là một bài kiểm tra quan trọng cho khẩu vị của nhà đầu tư đối với thị trường tiêu dùng Việt Nam. Việc EraBlue trở thành chuỗi bán lẻ điện máy số 1 tại Indonesia về doanh thu và đã chính thức có lợi nhuận là một minh chứng quan trọng. Điều này cho thấy mô hình vận hành của Điện Máy Xanh có tính tương thích cao với các thị trường đang phát triển, nơi dịch vụ hậu mãi và uy tín thương hiệu đóng vai trò quyết định hơn là chỉ có giá cả. 

Chiến lược tiến tới IPO của Điện Máy Xanh không chỉ nhằm mục đích tài chính mà còn là lời khẳng định về một mô hình bán lẻ “Made in Vietnam” có khả năng vận hành độc lập, minh bạch và sẵn sàng cạnh tranh sòng phẳng tại khu vực Đông Nam Á.