Doanh nghiệp bán lẻ trước hiệu ứng “ví dày hơn - hàng rẻ đi”

Thời gian qua, Chính phủ đã có nhiều chính sách nhằm kích cầu trong nước, tiêu biểu là chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) và nâng mức giảm trừ gia cảnh đóng thuế thu nhập cá nhân. Liệu những chính sách này sẽ tác động ra sao đến ngành bán lẻ trong thời gian tới? 

Để trả lời câu hỏi này, NCĐT đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thành Trung, CFA, Nhà sáng lập FinSuccess. 

 Theo ông Trung, chính sách giảm thuế VAT trực tiếp làm giảm giá thành sản phẩm đến tay người tiêu dùng cuối cùng. Trong năm 2024, tổng giá trị hỗ trợ từ việc giảm thuế này ước tính khoảng 49.000 tỉ đồng (khoảng 1,9 tỉ USD). 

“Đây thực chất là một khoản ‘trợ cấp gián tiếp’ vào túi tiền của người dân, giúp duy trì sức mua trong bối cảnh thu nhập thực tế không tăng mạnh”, ông Trung nhấn mạnh. 

Trong khi đó, chính sách nâng mức giảm trừ gia cảnh nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng cũng có nhiều tác động tích cực đến nền kinh tế. 

Đầu tiên là tăng thu nhập khả dụng.  Khi mức giảm trừ gia cảnh tăng, người dân sẽ có thu nhập khả dụng cao hơn, từ đó kích thích chi tiêu cá nhân, đặc biệt chi tiêu tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ. Bộ Tài chính cũng kỳ vọng thu từ các sắc thuế tiêu dùng (ví dụ VAT, thuế tiêu dùng khác) sẽ tăng bù phần nào cho giảm thu thuế thu nhập cá nhân. 

Ngoài ra, việc giảm gánh nặng thuế thu nhập cũng hỗ trợ chi tiêu hộ gia đình, từ đó đóng góp vào tăng trưởng GDP thông qua kênh tiêu dùng. Bộ Tài chính cho rằng việc điều chỉnh giảm trừ gia cảnh sẽ khuyến khích chi tiêu hộ gia đình.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia/chính phủ sử dụng chính sách tài khóa để hỗ trợ cầu nội địa, nâng giảm trừ gia cảnh là một cách trực tiếp và “mềm” hơn so với chi chi tiêu công, vì cho phép người dân tự quyết định chi tiêu nhiều hơn.

Tuy nhiên, ông Trung cho rằng mức giảm thu ngân sách lớn (ước tính ~ 21.000 tỉ đồng nếu theo phương án giảm trừ gia cảnh cao) có thể ảnh hưởng tới nguồn thu ngân sách, đặc biệt nếu các nguồn bù đắp từ thuế tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế không đủ mạnh. 

“Việc kết hợp giảm thuế VAT (thường từ 10% xuống 8%) và nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng sẽ tạo ra hiệu ứng "ví dày hơn - hàng rẻ đi". Điều này kích thích tâm lý tiêu dùng mạnh mẽ, đặc biệt là với tầng lớp trung lưu, khách hàng mục tiêu của các doanh nghiệp bán lẻ”, ông Trung phân tích. 

Đối với các doanh nghiệp bán lẻ niêm yết trên sàn, ông Trung chia thành hai nhóm để đánh giá tác động. 

Đầu tiên là nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu (MWG, PNJ). Đây là nhóm nhạy cảm nhất với thu nhập. Khi người dân dư dả tiền mặt, đây là những món đầu tiên họ nghĩ đến.

Với Công ty Cổ phần Đầu tư Thế giới Di động, ông Trung cho rằng tác động lên chuỗi Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh là rất tích cực.

“Các sản phẩm điện thoại, điện máy có giá trị cao, nên việc giảm thuế VAT giúp giá giảm đi đáng kể (vài trăm ngàn đến cả triệu đồng). Thu nhập khả dụng tăng sẽ thúc đẩy người dân ‘lên đời’ thiết bị hoặc mua sắm đồ gia dụng mới sau thời gian dài thắt lưng buộc bụng”, ông Trung nói. 

Đối với Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã PNJ), Đại diện của FinSuccess đánh giá tác động đến doanh nghiệp này ở mức trung bình. Nguyên nhân là do nhóm "Kim loại và sản phẩm từ kim loại đúc sẵn" (bao gồm vàng, bạc, đá quý) thuộc danh mục bị loại trừ, tức là không được giảm thuế VAT xuống 8% mà vẫn giữ nguyên 10%.

Nhóm thứ hai là nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu (MSN, VNM). “Nhóm này ít bị ảnh hưởng bởi chu kỳ kinh tế hơn, nhưng chính sách mới sẽ giúp họ tăng quy mô giỏ hàng của khách”, ông Trung nhận định. 

Masan sở hữu chuỗi WinMart/WinMart+ và hàng tiêu dùng nhanh. Khi thuế giảm và thu nhập tăng, người dân sẽ có xu hướng mua các sản phẩm cao cấp hơn của Masan (nước mắm ngon hơn, mì đắt tiền hơn) và đi siêu thị với tần suất dày hơn.

Trong khi với Vinamilk, tác động có thể ở mức tích cực nhẹ. Sữa là nhu cầu cơ bản, tuy nhiên, "túi tiền" rủng rỉnh hơn sẽ giúp các dòng sản phẩm cao cấp (sữa organic, sữa hạt, sữa chua ăn) bán chạy hơn thay vì chỉ tập trung vào các dòng sữa cơ bản giá rẻ. 

Có thể bạn quan tâm 

Tín dụng là trụ cột bắt buộc để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cao