Trợ lực kép VAT

Đối với chính sách tài khóa, từ đầu năm đến nay, chi tiêu công đang được đẩy mạnh khi Chính phủ xác định đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công với mục tiêu phải giải ngân ít nhất 95% trong tổng số hơn 711.000 tỉ đồng vốn đầu tư công năm 2023. Cùng với đó là giải ngân các chính sách hỗ trợ phục hồi, phát triển kinh tế xã hội đạt trên 84.000 tỉ đồng; đẩy nhanh tiến độ, giao kế hoạch vốn ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, đầu tư công vốn dĩ được kỳ vọng trở thành đầu kéo tăng trưởng lại đang cho thấy sự suy yếu. Tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công 3 tháng đầu năm 2023 chỉ đạt 9,69% kế hoạch, thấp hơn kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao là 10,35% và cũng thấp hơn so với cùng kỳ năm 2022 là 11,88%.

Kết quả tăng trưởng trong quý I sụt giảm, thấp hơn so với mục tiêu đề ra cho thấy cần phải thúc đẩy nhiều trợ lực khác để kích thích tăng trưởng nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 6,5% trong năm nay. Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh trong lúc người dân, doanh nghiệp đang gặp khó khăn, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương phải đồng hành và sử dụng hết các công cụ của Nhà nước để chia sẻ, hỗ trợ trên tinh thần “hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro”. Các chính sách cần đồng thời thúc đẩy 3 động lực tăng trưởng là tiêu dùng, xuất khẩu, đầu tư.

Khi đầu tư công đang cho thấy sự suy yếu thì việc thúc đẩy tiêu dùng cũng trở thành một trong những động lực quan trọng. Đây còn được coi là chính sách khoan sức dân thông qua việc giảm thuế, giảm gánh nặng cho người dân. Theo chuyên gia tài chính Phan Lê Thành Long, “khoan thư sức dân”, nếu giảm thuế thì gánh nặng chi tiêu của người dân sẽ bớt đi phần nào. Từ đó, người dân sẽ lấy tiền ở trong két ra để tiêu, thay vì gửi tiết kiệm. Khi người dân chịu chi tiêu sẽ giúp doanh nghiệp có được dòng thanh khoản.

Gần đây Chính phủ đề nghị xây dựng dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10% về 8% để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Trước đó, Bộ Tài chính đề xuất giảm 2% thuế VAT với hàng hóa, dịch vụ có thuế suất 10%. Cơ sở kinh doanh khi xuất hóa đơn sẽ được giảm 20% mức tỉ lệ phần trăm để tính thuế. Chính sách này dự kiến áp dụng đến hết năm 2023.

Dù có khả năng gây hụt thu ngân sách nhiều hơn nhưng việc giảm thuế VAT nhận được nhiều sự ủng hộ. Bởi vì, phương án này đảm bảo đúng mục tiêu kích cầu tiêu dùng, phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện nay, qua đó thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh sớm phục hồi và phát triển để đóng góp trở lại cho ngân sách nhà nước cũng như nền kinh tế.

Đánh giá tác động của việc giảm thuế lần này, Bộ Tài chính cho biết, dự kiến số giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 5.800 tỉ đồng/tháng, nếu áp dụng trong 6 tháng cuối năm thì tương đương 35.000 tỉ đồng.

“Trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu và những biến động kinh tế vĩ mô hiện nay của Việt Nam, việc sử dụng chính sách tài khóa mang tính phổ cập như giảm thuế VAT là rất phù hợp”, đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định.

Thực tế, việc miễn, giảm thuế không phải là mới. Như trong năm 2022, kết quả thực hiện đã cho thấy tổng gói hỗ trợ giảm thuế VAT đạt khoảng 44.000 tỉ đồng và việc giảm thuế VAT đã kích cầu tiêu dùng, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển.

Giáo sư Tiến sĩ Tô Trung Thành, Trưởng Phòng Quản lý Khoa học Đại học Kinh tế Quốc Dân, nhận định việc hỗ trợ về phí và thuế là một trong những hỗ trợ quan trọng nhất hiện nay, chứ không phải hỗ trợ về lợi nhuận hay hỗ trợ về thị trường, bởi tình hình kinh tế thế giới hiện khá xấu, thị trường đầu ra rất kém. Bên cạnh đó, gói hỗ trợ lãi suất 2%/năm thông qua hệ thống các ngân hàng thương mại cho một số ngành đang giải ngân rất chậm, không hiệu quả trong việc “giải cứu” doanh nghiệp khỏi khó khăn.

Vì vậy, có nhiều ý kiến đề nghị nên chuyển nguồn hỗ trợ lãi suất 2% chưa giải ngân được sang nguồn hỗ trợ miễn giảm thuế, phí, lệ phí... cho các doanh nghiệp. Trong khi đó, giảm thuế VAT có thể tác động ngay đến nền kinh tế. Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, nhận định: “Gói giải pháp chính sách hỗ trợ về thuế là dòng tiền quý giá trong bối cảnh hoạt động của doanh nghiệp đối diện với nhiều khó khăn”. Nếu áp dụng hiệu quả, chính sách này sẽ giúp doanh nghiệp “hồi sức” nên thu ngân sách thậm chí có thể dôi dư, vượt xa con số hụt thu do giảm thuế VAT.

Có thể bạn quan tâm:

Fahasa lãi hơn 15 tỉ đồng trong quý I, gấp hơn 3 lần cùng kỳ