Chứng khoán PHS: Áp lực lạm phát gia tăng, tiêu dùng nội địa lộ rõ dấu hiệu hụt hơi

Việt Nam không chỉ phải nhập khẩu khoảng 20-30% xăng dầu thành phẩm tùy từng thời điểm, mà còn phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu thô nhập khẩu cho hoạt động lọc hóa dầu. Đặc biệt, Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn, cơ sở lọc dầu lớn nhất cả nước được thiết kế để sử dụng chủ yếu dầu thô từ Kuwait, khiến chuỗi cung ứng năng lượng trong nước có mức độ phụ thuộc cao vào khu vực Trung Đông. 

Báo cáo của Công ty Chứng khoán Phú Hưng (PHS) cho thấy, so với giai đoạn 2022, giá xăng dầu trong nước phản ứng nhanh và mạnh hơn sau cú sốc từ xung đột tại Trung Đông, một phần do cơ chế điều hành giá xăng dầu của Việt Nam đã được điều chỉnh theo hướng rút ngắn chu kỳ và bám sát thị trường quốc tế. Điều này khiến tác động lan sang CPI của Việt Nam diễn ra sớm và rõ nét hơn trong vài tháng tới.

Nguồn: PHS.

Khác với năm 2022 khi nền kinh tế vừa thoát khỏi đại dịch và áp lực giá còn tương đối thấp, hiện nay lạm phát đang duy trì ở mức cao hơn, đặc biệt là lạm phát cơ bản (2025: 3,21% so với 2022: 2,59%). Trong bối cảnh đó, việc giá hàng hóa, nhất là năng lượng tiếp tục tăng sẽ có tác động rõ rệt và sâu rộng hơn đến chi phí sinh hoạt của người dân.

Dù tăng trưởng du lịch và lượng khách quốc tế vẫn duy trì đà khởi sắc, sự suy yếu của hoạt động bán lẻ đang bộc lộ rõ nét những điểm yếu trong tiêu dùng nội địa, phản ánh sức mua trong nước vẫn chưa thể phục hồi như kỳ vọng.

“Mâu thuẫn giữa mục tiêu giải ngân cao kỷ lục và thực tế thi công chậm đang trở nên gay gắt hơn dưới tác động của lạm phát chi phí đẩy. Giá nguyên vật liệu tăng cao dự kiến sẽ vô hiệu hóa nhiều dự toán ban đầu, buộc các dự án phải thực hiện quy trình điều chỉnh vốn phức tạp và mất thời gian”, PHS nhận định. 

Dòng vốn FDI dự kiến cũng sẽ chịu tác động tiêu cực từ sự kết hợp giữa tâm lý e dè của thị trường và áp lực lạm phát chi phí đẩy, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và quy mô thực hiện các dự án FDI.

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị leo thang và giá năng lượng biến động mạnh, triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 đang đối mặt với nhiều thách thức hơn so với kỳ vọng ban đầu. Mặt bằng giá dầu cao không chỉ gia tăng áp lực lạm phát mà còn đẩy chi phí đầu vào tăng trên diện rộng, từ vận tải, sản xuất đến thương mại, trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận và làm đình trệ kế hoạch mở rộng của các doanh nghiệp. Đặc biệt, trụ cột đầu tư công đang chịu tác động nặng nề khi giá nguyên vật liệu phi mã làm vô hiệu hóa các dự toán ban đầu, buộc các dự án phải thực hiện quy trình điều chỉnh vốn phức tạp và tốn thời gian, khiến vai trò "vốn mồi" cho nền kinh tế bị lung lay đáng kể. 

“Dự kiến trong ngắn hạn, chỉ số CPI tháng 3 sẽ tăng mạnh trong khi các hoạt động giải ngân FDI có dấu hiệu chậm lại do tâm lý thận trọng của các nhà đầu tư quốc tế”, PHS nhận định. 

Khu vực sản xuất nội địa cũng đang phải đối diện với rủi ro thiếu hụt nguyên vật liệu đầu vào, gây áp lực trực tiếp lên chuỗi cung ứng. Với những biến số bất lợi này, bức tranh tăng trưởng GDP quý I/2026 ước tính sẽ điều chỉnh về mức 7,0% - 7,5% (giảm so với mức 8,0% dự báo cũ), phản ánh sự chững lại của đà phục hồi kinh tế trước các cú sốc ngoại biên.

Cũng theo tổ chức này, nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục kéo dài, các dự báo vĩ mô có thể sẽ diễn biến theo chiều hướng tiêu cực hơn với sự kết hợp giữa tăng trưởng suy yếu và lạm phát leo thang. Đây là một kịch bản đầy thử thách đối với nền kinh tế đang trong giai đoạn chuyển mình như Việt Nam, đặt ra bài toán hóc búa cho Chính phủ trong việc điều hành chính sách tiền tệ và tài khóa. Những biến động này chắc chắn sẽ buộc các nhà hoạch định chính sách phải có những điều chỉnh linh hoạt và quyết liệt hơn để ổn định kinh tế vĩ mô trong dài hạn.

Có thể bạn quan tâm 

Saigon 3 Group đánh thức Bông Bạch Tuyết

Nguồn Theo PHS