Xuầt khẩu gỗ chuyển chiến lược, tấn công vào mảng bán lẻ trực tiếp

Những năm 2010, công ty nội thất của ông Trần Lam Sơn bắt đầu vững chân trong ngành với cả trăm công nhân, đơn hàng xuất khẩu tính bằng nhiều container. 15 năm sau, với sự khuyến khích của bố, con gái ông bước vào lĩnh vực này chỉ với 4 nhân sự, bán lẻ các lô hàng nhỏ và mặt hàng cũng nhỏ. Tuy nhiên, với gia đình của ông Sơn, đây chính là bước tiến quan trọng vì đang bắt kịp yêu cầu mới của ngành là gia tăng giá trị và xây dựng được thương hiệu riêng.

Cuộc đổ bộ sàn e-commerce

Chỉ sau 6 tháng ra đời, Green Mekong, công ty của bà Trần Ngọc Lam Giang, con gái ông Sơn, ghi nhận có lãi và đạt doanh thu gần 1 triệu USD ngay trong năm đầu tiên. Bà Giang cho biết: “Chúng tôi hướng tới xây dựng một hệ sinh thái khép kín, kết nối trực tiếp từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng, không qua bất kỳ khâu trung gian nào”. 

Thay vì sản xuất hàng loạt, mô hình bán lẻ qua sàn như Green Mekong sản xuất các lô hàng nhỏ để thử nghiệm thị trường. Điều này kéo theo chi phí vận hành và setup tăng, đòi hỏi linh hoạt trong điều hành và sự bền bỉ về tài chính. Sản phẩm cũng phải thiết kế lại theo hướng lắp ráp thông minh, khâu đóng gói trở nên khắt khe hơn, những phản hồi trực tiếp của khách hàng trên sàn thương mại có thể tác động ngay đến doanh số, buộc doanh nghiệp phải siết chặt kiểm soát chất lượng ở mức cao hơn nhiều so với mô hình bán sỉ.

Theo lãnh đạo Hội Mỹ nghệ và Chế biến Gỗ TP.HCM (Hawa), ngành gỗ đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mang tính bản lề, khi các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe, chuỗi cung ứng tái cấu trúc do xung đột địa chính trị, còn mô hình thương mại toàn cầu chuyển dịch mạnh từ B2B sang B2C với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng thương mại điện tử.

Chia sẻ kinh nghiệm phát triển thương hiệu riêng tại thị trường Mỹ thông qua các nền tảng như Amazon, Wayfair, Walmart..., ông Huỳnh Lê Đại Thắng, Giám đốc Công ty Đồ gỗ Nghĩa Sơn, cho rằng, để “sinh tồn” tại thị trường Mỹ theo mô hình B2C, doanh nghiệp cần 6 trụ cột: pháp lý, nhân sự, tài chính, sản phẩm, công nghệ và kho bãi. Hành trình từ nhà máy B2B truyền thống vươn ra bán lẻ toàn cầu đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về vốn, tuân thủ pháp luật và đầu tư công nghệ, nhưng cơ hội là rất lớn nếu đi đúng hướng.

Theo bà Phạm Thị Trang Đài, đại diện Amazon Global Selling Việt Nam, thương mại điện tử xuyên biên giới đang tăng trưởng khoảng 30% mỗi năm, mở ra dư địa đáng kể cho ngành nội thất gỗ Việt Nam. Trên Amazon, danh mục nhà cửa - nhà bếp nằm trong Top 5 nhóm sản phẩm bán chạy nhất từ Việt Nam. Các mặt hàng như kệ đầu giường, tủ quần áo, đồ nội thất phòng khách ghi nhận doanh số từ vài triệu USD đến hàng trăm triệu USD mỗi tháng trên nền tảng thương mại điện tử.

Báo cáo mới đây của Access Partnership dự báo kim ngạch xuất khẩu của ngành nội thất có thể tăng từ 14 tỷ USD năm 2024 lên 22 tỷ USD vào năm 2029. Trong đó, xuất khẩu thương mại điện tử B2C được kỳ vọng tăng trưởng nhanh hơn đáng kể so với các kênh xuất khẩu truyền thống, với xuất khẩu nội thất qua thương mại điện tử dự kiến tăng trưởng 20% mỗi năm.

Chất xám + vật liệu xanh

Theo ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hawa, sự chuyển dịch từ sản xuất gia công sang theo thiết kế riêng bắt đầu thấy rõ nét từ hơn một năm trước và hiện hầu hết nhà máy đều có bộ phận thiết kế được đầu tư ở mức tương đối hơn so với cách đây vài năm.

Tại hội chợ HawaExpo 2026, ước tính diện tích trưng bày hàng tự thiết kế tăng 40% so với năm trước, trong đó nhiều mặt hàng với hàm lượng sáng tạo cao thu hút sự chú ý của nhà mua từ châu Âu, Mỹ và Trung Đông. Nhiều người trong ngành nhận định rằng so với một số thị trường sản xuất đại trà khác ở Đông Nam Á, nhiều sản phẩm Việt bán được ở mức giá cao hơn nhờ có sự đầu tư vào thiết kế và chất lượng. 

Trình độ nhân lực nghiên cứu và phát triển trong nước cũng có sự cải thiện. Ông Kevin Guillaume, Giám đốc Vận hành TeeMo, cho biết khoảng 3 năm trước, công ty này thiết kế sản phẩm ở Anh, rồi chuyển về Việt Nam sản xuất nhưng gần đây, đội ngũ thiết kế người Việt đã đủ năng lực đảm nhận các thiết kế theo hướng dẫn từ xa. Tại HawaExpo 2026, 20% mẫu mới mà TeeMo giới thiệu là do đội ngũ Việt Nam thiết kế.

Song song với phát triển năng lực thiết kế và kinh doanh trực tuyến, việc chủ động tìm tòi nguồn vật liệu mới cũng tăng thêm cơ hội thành công cho doanh nghiệp. Tốc độ tăng trưởng của Green Mekong một phần dựa vào chiến lược tối ưu hóa chi phí. Doanh nghiệp này có lợi nhuận sớm nhờ sử dụng 2 loại nguyên liệu chiến lược là gỗ keo và cỏ năn tượng. Gỗ keo có giá khoảng 100 USD/khối, rẻ hơn 10 lần so với gỗ Teak (1.000 USD/khối) nhưng tính chất lý - hóa tương đương. Cỏ năn tượng là một loại cỏ vùng nước lợ với giá chỉ từ 6.000-12.000 đồng/kg, thấp hơn một nửa so với lục bình (26.000 đồng/kg). Đặc biệt, loài cây này không cần phân thuốc, dễ dàng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh khắt khe như FSC hay quy định EUDR của châu Âu.

Năm 2026, ngành gỗ nội thất đặt mục tiêu xuất khẩu 18,5 tỷ USD, tăng khoảng 7% so với năm 2025. Ông Phùng Quốc Mẫn của Hawa nhận định đây là “con số đầy thách thức nhưng hoàn toàn có cơ sở” vì ngành vẫn có thuận lợi là năng lực đứng đầu Đông Nam Á, Mỹ hoãn áp thuế tủ bếp. Cùng với đó, doanh nghiệp chủ động thích ứng với bất ổn bằng cách đa dạng hóa mẫu mã, khách hàng và kênh bán để tăng cơ hội, phân tán rủi ro. 

Có thể bạn quan tâm 

Thợ săn nợ xấu