TP.HCM trao chứng nhận cho doanh nghiệp công nghệ cao đầu tiên

Khi vốn, đất đai và lao động giá rẻ dần không còn là lợi thế cạnh tranh quyết định, năng lực công nghệ và tài sản trí tuệ đang trở thành thước đo mới của sức cạnh tranh doanh nghiệp. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chí này vẫn còn khá khiêm tốn. Theo bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, hiện thành phố có hơn 100.000 doanh nghiệp đang hoạt động nhưng chỉ hơn 150 doanh nghiệp được công nhận là doanh nghiệp khoa học và công nghệ.

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hiểu rõ các điều kiện, quy trình và chính sách liên quan đến việc công nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao, ngày 12/6, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đã tổ chức hội nghị “Giới thiệu điều kiện chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao”.

Tại hội nghị, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cũng đã trao giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao cho GreenNode, đơn vị cung cấp hạ tầng AI Cloud thuộc VNG Group. Đây là doanh nghiệp đầu tiên được TP.HCM cấp chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao kể từ khi thẩm quyền được phân cấp về địa phương theo Quyết định 2445/QĐ-UBND.

Theo đại diện doanh nghiệp, GreenNode hiện duy trì hoạt động nghiên cứu phát triển liên tục trong nhiều năm và có 96,8% doanh thu đến từ các sản phẩm công nghệ cao, 97,5% nhân sự có trình độ đại học trở lên. Ngoài ra, hạ tầng trung tâm dữ liệu của đơn vị này đạt chuẩn Tier III của Uptime Institute, với chỉ số hiệu quả sử dụng năng lượng (PUE) ở mức 1,5, đáp ứng các tiêu chí về doanh nghiệp công nghệ cao của thành phố.

Ông Vũ Thanh Tùng, Tổng Giám đốc GreenNode, cho biết: "Chứng nhận này là sự ghi nhận cho gần 20 năm đầu tư vào công nghệ và con người của chúng tôi. Đồng thời khẳng định năng lực công nghệ lõi được phát triển tại Việt Nam hoàn toàn có thể đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của khu vực thông qua một quy trình đánh giá độc lập. Chúng tôi xem đây là động lực để tiếp tục đầu tư dài hạn vào AI, hạ tầng đám mây chủ quyền và thế hệ kỹ sư công nghệ cao tiếp theo của Việt Nam".

Từ góc độ quản lý, ông Phan Quốc Tuấn, Phó Trưởng phòng Quản lý Công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho rằng trở ngại lớn nhất không nằm ở việc doanh nghiệp thiếu công nghệ mà ở khả năng chứng minh quá trình hình thành và làm chủ công nghệ. Nhiều doanh nghiệp sở hữu sản phẩm đổi mới sáng tạo nhưng chưa xây dựng được hệ thống dữ liệu, hồ sơ và minh chứng đáp ứng yêu cầu thẩm định.

Một trong những vướng mắc phổ biến liên quan đến sở hữu trí tuệ. Không ít doanh nghiệp đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích hoặc bản quyền dưới tên cá nhân thay vì pháp nhân doanh nghiệp, dẫn đến khó chứng minh quyền sở hữu khi làm hồ sơ. Bên cạnh đó, nhiều đơn vị chưa hoàn tất quy trình bảo hộ nhưng đã nộp hồ sơ chứng nhận, khiến hồ sơ không đáp ứng yêu cầu pháp lý.

Ở khía cạnh tài chính, việc theo dõi và hạch toán chi phí nghiên cứu phát triển (R&D) vẫn là bài toán khó đối với nhiều doanh nghiệp. Theo ông Tuấn, không ít đơn vị chưa tách riêng được các khoản đầu tư cho hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, dẫn đến khó chứng minh năng lực công nghệ khi thực hiện kiểm toán hoặc thẩm định độc lập. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp có sản phẩm thành công trên thị trường nhưng lại thiếu hồ sơ ghi nhận quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển, từ đó gặp khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc và quyền sở hữu công nghệ.

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM lưu ý yêu cầu về minh chứng công nghệ sẽ ngày càng chặt chẽ khi khung pháp lý mới về công nghệ cao có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Các quy định mới dự kiến tăng cường yêu cầu về quyền sở hữu hợp pháp đối với công nghệ, kết quả nghiên cứu cũng như khả năng thương mại hóa và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho rằng việc được công nhận là doanh nghiệp khoa học và công nghệ hay doanh nghiệp công nghệ cao không chỉ nhằm tiếp cận các chính sách ưu đãi, mà còn là sự ghi nhận năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp. Bà cho biết Sở sẽ tiếp tục đồng hành thông qua các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ, bảo hộ tài sản trí tuệ, kết nối chuyên gia và hướng dẫn tiếp cận chính sách, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chủ động chia sẻ các khó khăn trong hoạt động R&D để được hỗ trợ kịp thời.