Xa xỉ kiểu mới

Những buổi chiều tĩnh lặng trên vịnh hay các dòng sông không còn là sự hưởng thụ cho một số ít cá nhân mà đang dần định hình nên một phong cách sống mới và mở ra cơ hội cho các mô hình kinh doanh tài sản nghỉ dưỡng trên mặt nước. Sự dịch chuyển này phản ánh một xu hướng sâu sắc hơn trong hành vi tiêu dùng: ưu tiên trải nghiệm cảm xúc và sự riêng tư thay vì chỉ tập trung vào giá trị tài sản hữu hình.

Không gian sống thứ 2

Sự bùng nổ này không phải là ngẫu nhiên. Thị trường du thuyền Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Doanh thu đạt 7,31 triệu USD năm 2025, dự báo đạt 10,61 triệu USD vào năm 2030 với tốc độ tăng trưởng kép hơn 7,7%, theo Statista. Với hơn 3.200 km bờ biển, hàng ngàn con sông, nhiều vịnh biển lọt vào top đẹp nhất thế giới như Hạ Long, Nha Trang, Lăng Cô, Lan Hạ..., Việt Nam có lợi thế tự nhiên để phát triển du lịch trên mặt nước.

Theo ông Phạm Hà, Chủ tịch sáng lập và CEO LuxGroup, du thuyền có thể được phát triển như một “không gian văn hóa”, nơi trải nghiệm được thiết kế xoay quanh câu chuyện và cảm xúc của du khách. Trong hệ sinh thái nhà hàng, khách sạn và du thuyền xa xỉ LuxGroup có thương hiệu du thuyền boutique Lux Cruises. Theo doanh nghiệp này, Lux Cruises hiện phục vụ khoảng 30.000 lượt khách mỗi năm, chủ yếu ở phân khúc cao cấp.

“Khách hàng ngày nay không còn tìm kiếm sự tiện nghi đơn thuần, họ tìm kiếm ý nghĩa”, ông Phạm Hà, người sáng lập Lux Cruises từ năm 2014, cho biết. Thay vì “con tàu có gì đặc biệt?”, câu hỏi quan trọng hơn giờ đây là “hành trình này để lại điều gì?”.

Trong cách tiếp cận mới này, giá trị của du thuyền nằm ở độ sâu của trải nghiệm. Mỗi con tàu, theo ông Hà, đều có thể trở thành một “bảo tàng sống”. Một số doanh nghiệp như Lux Cruises chọn tích hợp yếu tố kể chuyện di sản vào trải nghiệm nhằm tạo chiều sâu cảm xúc cho hành trình.

Sự thay đổi còn diễn ra ở cách người Việt tiếp cận du thuyền. Theo bà Phạm Ngọc Kim, Tổng Giám đốc Vietyacht Sài Gòn, Trưởng đại diện Văn phòng Công ty Cổ phần Du thuyền Vietyacht tại TP.HCM, thị trường đang chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt: “Nếu trước đây, việc sở hữu du thuyền mang tính biểu trưng - gắn với hình ảnh và các mối quan hệ đối ngoại - thì hiện nay khách hàng tiếp cận theo hướng thực tế và cá nhân hóa hơn”. Du thuyền dần được một nhóm khách hàng tiếp cận như một phần trong đời sống, tương tự như một không gian sống thứ 2, nơi các gia đình tận hưởng sự riêng tư, tái tạo năng lượng và kết nối với nhau.

Đồng thời, khách hàng ngày càng có hiểu biết sâu hơn về sản phẩm, từ thiết kế, công năng đến khả năng vận hành và khai thác. Những sự thay đổi này cho thấy thị trường đang dịch chuyển từ “tiêu dùng cảm xúc” sang “tiêu dùng có hiểu biết” - một nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững.

Đáng chú ý, nhiều chủ sở hữu không còn xem du thuyền là tài sản thỉnh thoảng sử dụng một lần. Thay vào đó, để tối ưu giá trị tài sản, họ ủy thác vận hành cho các đơn vị chuyên nghiệp để khai thác kinh doanh khi không sử dụng, biến du thuyền thành tài sản có khả năng sinh lời.

Sự xuất hiện của các mô hình quản lý trọn gói, từ bến đỗ, bảo trì đến đội ngũ thuyền viên, cũng góp phần làm giảm rào cản tiếp cận. Ở đây, một hệ sinh thái mới đang dần hình thành, biến du thuyền trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế trải nghiệm.

3 điểm nghẽn

Việt Nam hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du thuyền. Tuy nhiên, quy mô thị trường hiện vẫn còn nhỏ và chủ yếu tập trung ở một nhóm khách hàng nhất định. Điều này phần nào lý giải vì sao dù sở hữu nhiều lợi thế tự nhiên, ngành du thuyền Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình phát triển.

Theo bà Phạm Ngọc Kim, thị trường vẫn đang ở giai đoạn “bình minh”, đầy tiềm năng nhưng còn nhiều khoảng trống cần lấp đầy. Khoảng trống đó thể hiện rõ khi đặt Việt Nam cạnh các quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Singapore hay Malaysia, nơi hệ thống marina đạt chuẩn quốc tế đã phát triển đồng bộ và có công suất khai thác cao. 

Trong khi đó, tại Việt Nam, nền tảng hạ tầng và chính sách vẫn chưa theo kịp tốc độ thay đổi của nhu cầu. Theo các doanh nghiệp trong ngành, có 3 rào cản lớn đang kìm hãm sự phát triển của du thuyền tại Việt Nam.

Thứ nhất là cơ chế chính sách và thuế. So với các thị trường phát triển, nơi du thuyền được xem là một phần của hệ sinh thái kinh tế biển, chính sách tại Việt Nam vẫn còn dư địa để điều chỉnh theo hướng khuyến khích hơn. Việc tối ưu chính sách sẽ không chỉ thúc đẩy tiêu dùng mà còn tạo nguồn thu lan tỏa từ du lịch, dịch vụ và logistics.

Thứ 2 là hạ tầng bến bãi. Dù sở hữu đường bờ biển dài và đẹp, số lượng marina đạt chuẩn quốc tế tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, đặc biệt là các tổ hợp tích hợp đầy đủ dịch vụ hạ tầng kỹ thuật như điện, nước, cầu tàu và khu bảo dưỡng chuyên sâu.

Thứ 3 là hành lang pháp lý. Các quy định về đăng ký, đăng kiểm, cũng như định danh loại hình hoạt động cho du thuyền cá nhân vẫn còn nhiều chồng chéo, khiến việc vận hành và lưu thông giữa các tỉnh, thành ven biển đôi khi gặp nhiều trở ngại về thủ tục hành chính. 

“Chỉ khi giải quyết được bài toán về thuế và hạ tầng, thị trường du thuyền Việt Nam mới thực sự có thể cất cánh tương xứng với nhu cầu và tiềm năng thiên nhiên vốn có”, bà Kim nhận định. 

Có thể bạn quan tâm

“Cơn lốc ngược” trên bầu trời