Khi tốc độ ứng dụng AI vượt trước năng lực quản trị dữ liệu của doanh nghiệp Việt

Năm 2026, cùng với tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), yêu cầu quản trị dữ liệu và bảo vệ thông tin cá nhân tại Việt Nam ngày càng được chú trọng. Sự hoàn thiện của khung pháp lý đặt ra yêu cầu doanh nghiệp rà soát quy trình xử lý dữ liệu, xác định trách nhiệm quản lý và chủ động đánh giá những rủi ro phát sinh trong quá trình ứng dụng công nghệ.

Thách thức không chỉ nằm ở dữ liệu doanh nghiệp thu thập ban đầu, mà còn ở những kết quả phân tích, suy luận do AI tạo ra. Khi dữ liệu được kết hợp và xử lý qua nhiều hệ thống, doanh nghiệp cần xem xét khả năng các kết quả này tiết lộ thông tin cá nhân hoặc được sử dụng ngoài mục đích dự kiến.

Theo báo cáo 2025 AI-Ready Governance Report của OneTrust, việc ứng dụng AI đang làm bộc lộ những hạn chế trong các mô hình quản trị truyền thống. Những quy trình vốn dựa nhiều vào kiểm tra thủ công và dữ liệu được quản lý theo từng bộ phận có thể khó theo kịp sự thay đổi của hệ thống AI, nguồn dữ liệu và mục đích sử dụng.

Khoảng cách này càng rõ khi các phòng ban tự triển khai công cụ AI riêng lẻ, khiến doanh nghiệp khó có cái nhìn đầy đủ về những hệ thống đang hoạt động. Hồ sơ đánh giá được lập tại một thời điểm cũng có thể không còn phản ánh đúng thực tế khi hệ thống hoặc cách xử lý dữ liệu thay đổi.

Vì vậy, ban lãnh đạo cần đánh giá liệu doanh nghiệp đã kiểm kê đầy đủ các hệ thống AI đang sử dụng, xác định rõ người chịu trách nhiệm và xây dựng cơ chế giám sát phù hợp hay chưa. Khi quy mô ứng dụng AI tiếp tục mở rộng, việc chỉ tăng tần suất kiểm tra hoặc bổ sung nhân sự có thể chưa đủ để đáp ứng yêu cầu quản trị.

Một hướng tiếp cận là xây dựng mô hình quản trị xuyên suốt vòng đời AI, với các hoạt động trọng tâm gồm kiểm kê mô hình, tập dữ liệu và tác nhân AI; phân loại hệ thống theo loại dữ liệu và mức độ rủi ro; theo dõi những thay đổi trong quá trình vận hành; đồng thời rà soát, cập nhật hồ sơ đánh giá tác động khi cần thiết.

Các công cụ công nghệ có thể hỗ trợ tự động hóa việc kiểm kê, giám sát và lưu trữ bằng chứng tuân thủ. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần xác định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, thẩm quyền phê duyệt và phương án xử lý khi phát hiện rủi ro. Việc ứng dụng công nghệ cần đi cùng quy trình quản trị cụ thể, thay vì chỉ dựa vào khả năng của phần mềm.

Các nền tảng như OneTrust có thể hỗ trợ doanh nghiệp tăng khả năng quan sát và phối hợp trong quản trị AI. Dù vậy, hiệu quả triển khai còn phụ thuộc vào mức độ phù hợp của giải pháp với quy mô, đặc thù dữ liệu và yêu cầu pháp lý của từng tổ chức.

Đây cũng là lý do năng lực tư vấn quản trị và am hiểu pháp lý bản địa giữ vai trò quan trọng trong quá trình triển khai. Doanh nghiệp cần chuyển các yêu cầu tuân thủ thành quy trình vận hành thực tế, đồng thời bảo đảm việc phân công trách nhiệm và kiểm soát rủi ro được thực hiện nhất quán.

Ông Thực Nguyễn, Quản lý cấp cao tại ABeam Consulting Vietnam, nhận định: “Công nghệ mang lại khả năng quan sát trên quy mô lớn, nhưng chính tư duy quản trị và năng lực thực thi phù hợp là lá chắn cốt lõi bảo vệ doanh nghiệp khi mở rộng AI.”

Khi được xây dựng đồng bộ giữa công nghệ, con người và quy trình, quản trị dữ liệu không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu tuân thủ mà còn tạo nền tảng để mở rộng ứng dụng AI có trách nhiệm, kiểm soát rủi ro và khai thác giá trị công nghệ một cách bền vững.

Nguồn ABeam Consulting Vietnam