Đổi hướng dòng tiền

Khi các nền tảng cơ bản vĩ mô dần thay thế cho tâm lý đầu cơ bầy đàn, câu hỏi lớn nhất được đặt ra lúc này là: Dòng tiền thông minh sẽ chuyển hướng về đâu?

Tiền mặt lên ngôi cùng sự hồi sinh của trái phiếu

Để hiểu tại sao các kênh tài sản lớn như chứng khoán, bất động sản, vàng và tiền số đều suy giảm thanh khoản từ đầu năm đến nay, cần nhìn lại giai đoạn nới lỏng tiền tệ 2020-2025. Tiền rẻ dư thừa nhằm kích thích kinh tế đã tạo ra chênh lệch tiền - hàng, đẩy giá bất động sản và chứng khoán lên mức đắt đỏ.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế, khi lãi suất huy động phải tăng để giữ tiền đồng không bị chuyển dịch sang các kênh đầu cơ ngoại tệ thì lãi suất cho vay, điển hình là vay mua nhà, buộc phải leo thang. Lãi suất gia tăng tại nhiều ngân hàng hiện nay chính là để duy trì sự ổn định của kinh tế vĩ mô trước những áp lực từ bên ngoài như căng thẳng địa chính trị và giá năng lượng toàn cầu. 

Mức giá này lập tức kích thích nguồn cung khổng lồ thông qua các đợt IPO, khối ngoại thoái vốn kỷ lục và sự bùng nổ dự án bất động sản. Hệ quả tất yếu hiện nay là tương quan cung - cầu thay đổi: nguồn cung tài sản đã vượt quá khả năng hấp thụ của dòng tiền. Khi dư nợ tín dụng, trái phiếu và margin quá nóng hội ngộ cùng lãi suất tăng, chu kỳ giảm giá tài sản bị kích hoạt. 

Trong bối cảnh quá trình hạ đòn bẩy chưa diễn ra triệt để và các cơ hội lớn trên toàn thị trường chưa lộ diện rõ ràng, đại diện SGI Capital nhấn mạnh “chu kỳ tiền rẻ đã kết thúc”; tiền mặt sẽ trở nên khan hiếm, dần lên ngôi và đảo ngược hoàn toàn tâm lý “sợ giữ tiền mặt” của năm ngoái. Từ cuối năm 2025 đến nay, lãi suất tiền gửi đã bước vào một chu kỳ tăng liên tục. 

Nguyên nhân cốt lõi là các ngân hàng đang phải cạnh tranh quyết liệt để giành dòng vốn với các kênh đầu tư có tỷ suất sinh lời cao và tâm lý an toàn như vàng hay bất động sản phân khúc thấp. Phân tích từ VIS Rating cũng chỉ ra, sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và tốc độ huy động vốn đang tạo ra một “nút thắt” thanh khoản. Khi nhu cầu vốn của nền kinh tế cho sản xuất và hạ tầng tăng cao, trong khi nguồn vốn từ dân cư tăng chậm hơn, các ngân hàng không còn cách nào khác ngoài việc nâng lãi suất đầu vào. 

Đối với trái phiếu doanh nghiệp, giai đoạn tái cấu trúc đã thanh lọc thị trường, mở đường cho các doanh nghiệp đầu ngành minh bạch huy động vốn với mức lãi suất hấp dẫn từ 9-11%/năm. Theo Saigon Ratings, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp hiện khoảng 1.413.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 11,4% GDP, vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 18,3% GDP giai đoạn 2020-2021 và thấp hơn mục tiêu 20% GDP mà Chính phủ từng đặt ra.

“Sau giai đoạn biến động mạnh năm 2022-2024, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã có dấu hiệu phục hồi rõ hơn từ năm 2025... Vấn đề cốt lõi của thị trường hiện nay không nằm ở quy mô phát hành, mà là niềm tin của nhà đầu tư”, ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị PT Group và Saigon Ratings, nhận định.

Dù dòng tiền đang thận trọng, thị trường chứng khoán Việt Nam lại được định vị là cơ hội lớn nhờ nội lực kinh tế vững vàng. Với GDP quý I/2026 đạt 7,83% và dự báo cả năm lên tới 7,6%, nền tảng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp (EPS) sẽ là yếu tố dẫn dắt VN-Index. Định giá của VN-Index hiện giao dịch ở vùng hấp dẫn với P/E dự phóng chỉ 12-13 lần, không bị “thổi phồng” như nhiều thị trường toàn cầu khác. 

Đặc biệt, theo ước tính của SSI Research, câu chuyện nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi có thể hút khoảng 1,4 tỷ USD dòng vốn thụ động đổ vào Việt Nam trong giai đoạn 2026-2027. Ông Đặng Thanh Tùng, Giám đốc Nghiệp vụ, Dragon Capital Việt Nam, nhận định, trước thềm sự kiện này, các quỹ chủ động cũng đã bắt đầu gom hàng nhờ mức định giá hấp dẫn của chứng khoán Việt Nam. 

Cuộc chơi khắc nghiệt bất động sản và vàng

Với kế hoạch bơm 34-35 tỷ USD (tương đương 7% GDP) vào nền kinh tế, các dự án liền kề cao tốc Bắc - Nam hay Vành đai 3 (TP.HCM), Vành đai 4 (Hà Nội), bất động sản sẽ giữ giá nhờ nhu cầu thực. Bất động sản công nghiệp tiếp tục thăng hoa nhờ dòng vốn FDI. 

Theo Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), trong 5 tháng đầu năm nay, phát hành trái phiếu bất động sản đã vượt 56.000 tỷ đồng, tăng 2,1 lần so với lượng trái phiếu doanh nghiệp bất động sản phát hành 5 tháng đầu năm ngoái (26.500 tỷ đồng). Diễn biến này cho thấy hoạt động huy động vốn qua trái phiếu đang dần lấy lại vai trò trong cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp bất động sản sau giai đoạn tập trung xử lý các vấn đề liên quan đến thanh khoản, tái cơ cấu nợ và củng cố niềm tin nhà đầu tư.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, nếu trước đây nhiều nhà đầu tư xuống tiền chủ yếu dựa trên kỳ vọng tăng giá thì hiện nay các yếu tố như pháp lý, khả năng cho thuê, hiệu quả vận hành hay dòng tiền khai thác thực đang được đặt lên hàng đầu.

Trong khi đó, vàng đã trải qua những cú sốc kinh hoàng trong nửa đầu năm 2026. Sau nhịp điều chỉnh sâu trong những tháng gần đây, giá vàng thế giới hiện đã giảm hơn 20% so với đỉnh, trong khi giá vàng trong nước cũng lùi mạnh về vùng 143-144 triệu đồng/lượng, đánh dấu nhịp điều chỉnh mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây. Do sự can thiệp quyết liệt nhằm thu hẹp chênh lệch giá từ cơ quan quản lý, biên độ biến động của vàng hiện vượt quá lợi suất kỳ vọng, triệt tiêu tính hấp dẫn của việc mua bán lướt sóng ngắn hạn. “Với giả định mức sinh lời bình quân khoảng 4%/năm kể từ giai đoạn kinh tế thế giới tái ổn định sau năm 2012, giá vàng vào cuối năm 2026 có thể dao động trong vùng 3.000-3.500 USD/ounce”, Tiến sĩ Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, nhận định.

Nhìn chung, bức tranh đầu tư Việt Nam nửa cuối năm 2026 được định hình bởi nguyên lý kinh điển “Trở về với các yếu tố cơ bản”. Khi tiền không còn dễ dãi, sự kỷ luật trong phân bổ tài sản và khả năng đọc vị luồng chảy vĩ mô thực tế mới là chìa khóa để tồn tại và chiến thắng.