Dòng chảy xanh tại VIS 2026

Trong khuôn khổ ngày làm việc thứ hai của Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới Sáng tạo Việt Nam 2026 (Vietnam Innovation Summit 2026 - VIS 2026), diễn đàn trọng tâm “Kinh tế Xanh & Chuyển dịch Năng lượng” đã diễn ra sôi nổi, mang đến một thông điệp chiến lược: Chuyển đổi xanh đã trở thành bộ lọc sinh tồn và là đòn bẩy cốt lõi giúp doanh nghiệp Việt vươn tầm từ việc “đáp ứng tiêu chuẩn” sang “dẫn dắt luật chơi”.

Chuyển dịch năng lượng toàn cầu: Năng lượng sạch là lựa chọn kinh tế vượt trội

Mở màn diễn đàn, bà Trish Lee - Lãnh sự Thương mại & Đầu tư, Tổng Lãnh sự quán Úc tại TP.HCM đã phác thảo bức tranh chuyển dịch năng lượng toàn cầu mang tính không thể đảo ngược, đồng thời khẳng định vị thế dẫn dắt của Việt Nam tại khu vực Đông Nam Á khi năng lượng tái tạo hiện đã chiếm hơn một nửa cơ cấu nguồn điện quốc gia.

Đại diện Tổng Lãnh sự quán Úc cũng chỉ ra rằng, với ước tính nhu cầu đầu tư lên tới 2.400 tỷ USD từ nay đến năm 2050 để Việt Nam đạt mục tiêu Net Zero, các chương trình tài chính khí hậu quốc tế đang đóng vai trò là “chất xúc tác” quan trọng giúp huy động nguồn vốn tư nhân vào hạ tầng xanh, công nghệ lưu trữ và điện khí hóa nền kinh tế.

Triển khai nguồn vốn cho Net Zero: Xây dựng mô hình kinh doanh khả thi và đo lường thực chất

Giải mã bài toán cốt lõi về việc khơi thông và phân bổ nguồn vốn cho tiến trình chuyển dịch Net Zero, bà Lim Lijuan, Giám đốc Tài chính (CFO), UOB Vietnam – đã mang đến bài tham luận chuyên sâu, phác thảo bức tranh phối hợp đa bên và yêu cầu chuyển đổi tư duy toàn diện của toàn bộ hệ sinh thái tài chính – doanh nghiệp.

Theo bà Lim Lijuan, việc triển khai hiệu quả dòng vốn xanh đòi hỏi vai trò rõ ràng của từng chủ thể: Chính phủ cung cấp khung chính sách minh bạch; doanh nghiệp xây dựng dự án khả thi; ngân hàng thương mại cấu trúc và tài trợ nguồn lực; các tổ chức phát triển chấp nhận rủi ro giai đoạn đầu; các nhà đầu tư dài hạn mang lại quy mô; và các nhà đổi mới sáng tạo phải chứng minh được giải pháp sẵn sàng thương mại hóa với chi phí hợp lý.

Đánh giá về yếu tố quyết định để các định chế tài chính giải ngân, đại diện UOB Vietnam nhấn mạnh: “Một phương án kinh doanh tin cậy cùng kết quả đo lường tác động môi trường thực chất chính là những căn cứ cốt lõi để Hội đồng Quản trị hoặc nhà tài trợ phê duyệt khoản đầu tư. Dù đầu tư cho phát triển bền vững đòi hỏi lượng vốn ban đầu lớn hơn, nhưng doanh nghiệp cần nhìn nhận chi phí của việc không hành động sẽ còn đắt đỏ hơn nhiều trước sự thay đổi của chuỗi cung ứng, yêu cầu khắt khe của khách hàng và tiêu chuẩn về năng lực chống chịu từ các nhà đầu tư.”

Bà Lim Lijuan khẳng định dòng vốn sẽ lập tức chảy vào các mô hình kinh doanh thúc đẩy năng suất, năng lực chống chịu và tăng trưởng nếu doanh nghiệp chứng minh được giá trị thực tế, nhà đầu tư thấy được lợi nhuận hợp lý và ngân hàng linh hoạt kết hợp các nguồn vốn. Với tiềm năng hiện hữu, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội biến hành trình chuyển dịch Net Zero trở thành một trong những câu chuyện tăng trưởng hấp dẫn nhất châu Á.

Vượt qua rào cản tuân thủ để kiến tạo giá trị mới: Bài toán đầu tư thương mại cho doanh nghiệp Việt

Diễn đàn đã thẳng thắn mổ xẻ khoảng cách lớn giữa nhận thức và thực thi trong cộng đồng doanh nghiệp: dù có tới 96% tổ chức thừa nhận tầm quan trọng của phát triển bền vững, nhưng chưa đến một nửa thực sự bắt tay vào hành động. Bà Nguyễn Nhuệ Hà, Giám đốc Điều hành Advanced Partners nhận định nguyên nhân xuất phát từ tư duy coi ESG là chi phí tuân thủ thụ động: “Phát triển bền vững không phải là rào cản chi phí mà là khoản đầu tư thương mại khả thi, mang lại giá trị kinh tế đo lường được. Sự bền vững và lòng tốt phải luôn song hành cùng hiệu quả kinh doanh.”

Ở góc độ thu hút nguồn vốn toàn cầu, bà Theresa Evanoff, Giám đốc Điều hành Global Angel Investor Network (GAIN) nhấn mạnh việc đáp ứng tiêu chuẩn ESG chỉ là “cánh cửa mở” để thu hút sự chú ý, nhưng mô hình tài chính lành mạnh và khả năng sinh lời thực chất mới là “chìa khóa” quyết định việc giải ngân của các quỹ đầu tư.

Để chuyển hóa cam kết xanh thành lợi thế cạnh tranh dài hạn, các diễn giả thống nhất doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào ba trụ cột hành động cốt lõi trong 3-5 năm tới:

Quản trị dựa trên dữ liệu (Data-driven): Số hóa và minh bạch hóa hiện trạng phát thải, tiêu thụ năng lượng để đo lường chính xác chỉ số hoàn vốn đầu tư (ROI) cho từng dự án xanh.

Nội hóa ngôn ngữ kinh doanh và trao quyền: Dịch chuyển khái niệm bền vững thành mục tiêu vận hành hằng ngày; đồng thời tin tưởng trao quyền cho lực lượng nhân tài trẻ - thế hệ sở hữu tư duy nhạy bén và mối quan tâm tự nhiên với môi trường.

Chủ động hợp tác quốc tế: Kết nối sâu rộng với các đối tác toàn cầu để chuyển giao công nghệ, tiếp nhận chuẩn mực quản trị và áp dụng các bộ KPI bền vững tiên tiến.

Sự chuyển dịch từ kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn, kết hợp giữa tư duy đầu tư dài hạn và nguồn tài chính xanh được khơi thông, chính là bệ phóng vững chắc để các doanh nghiệp Việt định hình lại vị thế trên bản đồ thương mại quốc tế – biến áp lực hội nhập thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong kỷ nguyên mới.