Bệnh viện FV "chạy đua" cứu sống một sản phụ Campuchia vừa bị nhau tiền đạo vừa thuyên tắc phổi
ThS.BS Võ Triệu Đạt thăm khám cho sản phụ Sourn Channa trước khi xuất viện. Ảnh: Bệnh viện FV.
Nhờ phát hiện sớm và phối hợp điều trị giữa các chuyên khoa, bác sĩ FV đã kiểm soát được tình trạng thuyên tắc phổi, bảo tồn tử cung cho sản phụ.Từ Campuchia sang Việt Nam tìm nơi sinh an toàn
Chị Sourn Channa, 39 tuổi, quốc tịch Campuchia, mang thai lần thứ 4. Chị được chẩn đoán nhau tiền đạo trung tâm, là tình trạng bánh nhau bám thấp và che kín lỗ trong cổ tử cung, khiến em bé không thể chào đời qua đường âm đạo. Quan trọng hơn, người mẹ có nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng trong thai kỳ và khi sinh.
Vì lo ngại tình trạng ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và con, gia đình quyết định sang Việt Nam. Sau khi tham khảo nhiều nơi, chị chọn Bệnh viện FV, nơi được người quen giới thiệu có đội ngũ bác sĩ chuyên môn tốt và có thể hỗ trợ bệnh nhân quốc tế.
Qua thăm khám và siêu âm, ThS.BS Võ Triệu Đạt, Trưởng khoa Sản FV Thomson, xác định sản phụ bị nhau tiền đạo trung tâm mức độ 4. Với bánh nhau che kín đường sinh, mổ lấy thai là phương án bắt buộc.
Thách thức của ca mổ không chỉ là đưa em bé ra ngoài an toàn, mà còn phải cầm máu và bảo tồn tử cung cho người mẹ. Bác sĩ Đạt đã hội chẩn với ê-kíp phẫu thuật và gây mê hồi sức, chuẩn bị cho những tình huống có thể xảy ra trong một ca sinh phức tạp.
Biến cố bất ngờ ngay phút thứ 15 trên bàn mổ
Ca mổ ban đầu diễn ra theo kế hoạch. Em bé được đưa ra ngoài an toàn trong thời gian ngắn. Nhưng chỉ 15-20 phút sau khi cuộc phẫu thuật bắt đầu, chỉ số SpO₂ - phản ánh độ bão hòa oxy trong máu - của chị Channa bất ngờ giảm. Đây là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng, buộc ê-kíp gây mê hồi sức phải khẩn trương tìm nguyên nhân.
Bằng kinh nghiệm lâm sàng và sự nhạy bén, các bác sĩ gây mê nghĩ ngay đến khả năng có huyết khối (cục máu đông) di chuyển lên phổi gây ra thuyên tắc phổi. Đó là một “thảm họa y khoa”, có thể gây trụy tim mạch, ngưng tim ngay trên bàn mổ. Theo ThS.BS Lê Thị Bích Trâm, Khoa Gây mê Hồi sức, thuyên tắc phổi ngay trong lúc mổ chỉ gặp khoảng 0,004% theo một số nghiên cứu, nhưng tỷ lệ tử vong rất cao.
Đối với sản phụ vừa trải qua phẫu thuật lấy thai, tình huống này càng phức tạp. Thai kỳ và giai đoạn sau sinh vốn làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối. Nếu cục máu đông gây tắc mạch phổi tiến triển, người mẹ cần được điều trị khẩn cấp; nhưng các biện pháp chống đông lại có thể làm tăng nguy cơ chảy máu tại vết mổ tử cung.
![]() |
| Bác sĩ Võ Triệu Đạt tư vấn cho thai phụ. Ảnh: Bệnh viện FV. |
3 giờ ‘chạy đua’ từ phòng mổ đến ICU và phòng chụp CT
Dù lâm sàng mới chỉ cho phép nghi ngờ 60% là thuyên tắc phổi, nhưng ê-kíp phẫu thuật và ê-kíp gây mê không chờ đến khi có chẩn đoán xác định mới hành động.
Ê-kíp kích hoạt quy trình báo động và phối hợp đa chuyên khoa đồng thời thống nhất: thay vì đánh thức bệnh nhân tự thở như thông lệ, ê-kíp giữ sản phụ ở trạng thái thở máy, kiểm soát 100%.
Ê-kíp Hồi sức tích cực (ICU) đã chờ sẵn. Ngay khi ca mổ kết thúc, bệnh nhân được chuyển thẳng từ phòng mổ sang ICU. Khoảng ba giờ sau, kết quả chụp CT xác định người bệnh có huyết khối gây thuyên tắc ở một nhánh nhỏ thuộc thùy dưới phổi phải. May mắn, huyết khối chưa gây tắc nghẽn diện rộng hay làm ảnh hưởng đến tuần hoàn.
TS.BS Hồ Minh Tuấn, Trưởng khoa Tim mạch và Tim mạch can thiệp, Bệnh viện FV, cùng các bác sĩ Sản khoa, Gây mê hồi sức và ICU phải cân nhắc kỹ từng phương án xử trí. Thuốc tiêu sợi huyết có khả năng làm tan cục máu đông nhưng không phù hợp với tình trạng vừa phẫu thuật vì có thể chảy máu nghiêm trọng. Thuốc chống đông là hướng điều trị cần thiết để ngăn huyết khối tiến triển, song cũng phải tính đến khả năng vết mổ tử cung xuất huyết trở lại. Vì vậy phương án dự phòng cũng được chuẩn bị: nếu tình trạng huyết khối tiến triển nặng, bác sĩ tim mạch can thiệp sẽ thực hiện hút huyết khối bằng ống thông tại phòng Cathlab.
“Với một sản phụ vừa mổ lấy thai, chúng tôi phải cân nhắc rất kỹ giữa việc kiểm soát huyết khối và nguy cơ chảy máu. Việc lựa chọn thuốc cũng cần tính đến khả năng thuốc đi qua sữa mẹ, để không ảnh hưởng đến em bé”, bác sĩ Tuấn chia sẻ.
Ê-kíp lựa chọn thuốc chống đông phù hợp với tình trạng của người mẹ, đồng thời theo dõi chặt chẽ nguy cơ chảy máu.
Đây là lúc lợi thế của một bệnh viện đa khoa thể hiện rõ. Các chuyên khoa không xử trí riêng lẻ mà liên tục trao đổi, thống nhất hướng điều trị và theo dõi đồng thời chức năng hô hấp, tuần hoàn, tình trạng hậu phẫu cũng như nguy cơ xuất huyết. Mỗi quyết định đều phải tính đến cả sức khỏe của người mẹ và sự an toàn của em bé.
Phối hợp đa chuyên khoa FV: Chìa khóa cứu sống các ca bệnh hiếm gặp
Sau khoảng 48 giờ theo dõi và điều trị tích cực, tình trạng thuyên tắc phổi của chị Channa được kiểm soát. Sản phụ không cần thực hiện thủ thuật hút huyết khối hay các biện pháp hỗ trợ tuần hoàn chuyên sâu.
Sau đó, các bác sĩ tiếp tục lựa chọn thuốc chống đông phù hợp với giai đoạn hồi phục của mẹ và việc nuôi con bằng sữa mẹ. Sản phụ được theo dõi thêm để đánh giá các yếu tố nguy cơ hình thành huyết khối. Sau 7 ngày nằm viện, chị đủ điều kiện xuất viện trong niềm vui của gia đình và ê-kíp điều trị.
Mẹ của sản phụ xúc động chia sẻ: “Khi mới vào, nghe bác sĩ nói về tình trạng nhau tiền đạo rất nguy hiểm đến tính mạng, tôi vô cùng lo sợ. Nhưng bác sĩ Đạt đã trấn an, hứa sẽ nỗ lực hết sức để ca mổ được an toàn, khiến gia đình an tâm và tin tưởng. Bác sĩ Đạt cùng các bác sĩ đã cứu sống con tôi, giúp gia đình tôi được mẹ tròn con vuông”.
“Thành công của ca bệnh phức tạp này là niềm tự hào của cả ê-kíp. Qua đó, chúng tôi càng thấy rõ vai trò quan trọng của sự phối hợp đa chuyên khoa trong việc xử trí những tình huống vượt ngoài dự kiến”, bác sĩ Đạt chia sẻ.
Ca bệnh cũng cho thấy trong những tình huống y khoa phức tạp, bên cạnh năng lực của từng bác sĩ, khả năng phối hợp giữa các chuyên khoa và sự chuẩn bị cho những biến cố bất ngờ có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình điều trị và hồi phục của người bệnh.
Theo dõi Nhịp Cầu Đầu Tư

