ASEAN chạy đua trở thành trung tâm nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu

Đông Nam Á đang đứng trước cơ hội tái định hình bản đồ năng lượng hàng không toàn cầu với tiềm năng cung ứng khổng lồ, hứa hẹn trở thành mắt xích không thể thiếu trong nỗ lực khử carbon của ngành hàng không thế giới.

Tiềm năng sản lượng kỷ lục

Theo báo cáo "Dự báo SAF tại ASEAN năm 2050", các nền kinh tế Đông Nam Á có khả năng sản xuất tới 8,5 triệu thùng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) mỗi ngày vào giữa thế kỷ này. Con số này dựa trên nguồn nguyên liệu sinh học thô dồi dào tại chỗ, giúp khu vực không chỉ tự chủ về năng lượng xanh mà còn vươn mình trở thành nhà xuất khẩu ròng SAF cho các thị trường trọng điểm như Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore.

Việt Nam, cùng với Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan, được nhận định là những quốc gia sở hữu lợi thế lớn nhất nhờ nguồn nguyên liệu thô dồi dào. Các phụ phẩm nông nghiệp như dầu ăn đã qua sử dụng, trấu, sắn và phế liệu lâm nghiệp đang trở thành "vàng xanh" mới cho khu vực.

Bài toán chi phí và công nghệ

Dù triển vọng lớn, rào cản tài chính vẫn là thách thức chính. Công nghệ HEFA đang phổ biến nhất nhưng có chi phí đắt gấp đôi so với nhiên liệu phản lực truyền thống. Các lộ trình thay thế (ATJ, HTL, khí hóa): Có chi phí cao hơn từ 4 đến 7 lần.

Tuy nhiên, các chuyên gia từ GHD và Boeing nhận định rằng khoảng cách giá này sẽ thu hẹp đáng kể khi quy mô sản xuất được mở rộng và công nghệ được cải tiến. Đặc biệt, nguồn nguyên liệu thô chi phí thấp từ nông nghiệp ASEAN sẽ là đòn bẩy quan trọng để tối ưu hóa giá thành.

Không chỉ hướng đến xuất khẩu, nhu cầu tiêu thụ SAF ngay tại nội khối ASEAN dự kiến sẽ bùng nổ, tăng từ mức 15.000 thùng/ngày vào năm 2030 lên hơn 700.000 thùng/ngày vào năm 2050. Sự tăng trưởng phi mã này được thúc đẩy bởi sự phục hồi của ngành hàng không thương mại và các cam kết giảm phát thải tại các thị trường năng động như Indonesia và Thái Lan.

Tầm nhìn chiến lược

Ông Satvinder Singh, Phó Tổng Thư ký ASEAN, nhấn mạnh rằng để hiện thực hóa tiềm năng này, các quốc gia cần một khung chính sách đồng bộ và sự hợp tác chặt chẽ trong khu vực. Việc kết nối hiệu quả tài nguyên nông nghiệp với nhu cầu năng lượng đang tăng cao sẽ biến ASEAN thành "trung tâm hàng không bền vững tự chủ".

Sự tham gia của các đối tác lớn như Boeing và Chính phủ Canada trong báo cáo này cho thấy sự quan tâm đặc biệt của giới quan sát quốc tế đối với vai trò của ASEAN trong chuỗi cung ứng năng lượng tương lai.