Mỹ đầu tư 450 triệu USD vào vonfram: Nguồn cung dồi dào vẫn cần năng lực chế biến sâu

Tại Việt Nam, định hướng thúc đẩy chế biến sâu cùng nền tảng tích hợp từ khai thác đến sản xuất vật liệu đang mở ra dư địa để Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.

Khoản đầu tư 450 triệu USD và vị thế mới của vonfram

Theo Reuters, ngày 14/9, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố khoản đầu tư 450 triệu USD vào Elmet Group nhằm củng cố chuỗi cung ứng vonfram trong nước. Khoản vốn được thực hiện dưới hình thức cổ phần ưu đãi có thể mua lại, thông qua Chương trình Phân tích và Duy trì Nền tảng Công nghiệp.

Sự quan tâm của Mỹ đối với vonfram bắt nguồn từ những đặc tính khó thay thế của kim loại này như khả năng chịu nhiệt, độ cứng và khả năng chống mài mòn cao. Nhờ đó, vonfram được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghệ và công nghiệp quan trọng, từ sản xuất bán dẫn, hàng không vũ trụ, năng lượng đến dụng cụ cắt, khoan và các dây chuyền chế tạo chính xác. Vật liệu này cũng có một số ứng dụng trong lĩnh vực quốc phòng.

Theo phía Mỹ, Trung Quốc hiện chiếm khoảng 85% nguồn cung vonfram toàn cầu. Trong khi đó, số liệu của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho thấy Mỹ hiện không có hoạt động khai thác vonfram thương mại trong nước và phải dựa vào nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu.

Khoảng cách giữa nhu cầu sử dụng và nguồn cung trong nước khiến việc đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và xây dựng thêm năng lực chế biến trở thành một phần quan trọng trong chiến lược chuỗi cung ứng của Mỹ. Elmet là một trong những doanh nghiệp tham gia vào quá trình này, với năng lực sản xuất các sản phẩm từ vonfram và molypden phục vụ nhiều ngành công nghiệp.

Khoản đầu tư vào Elmet vì thế có ý nghĩa rộng hơn việc đáp ứng nhu cầu của một lĩnh vực cụ thể. Việc dòng vốn trải dài từ nguồn nguyên liệu, chế biến đến sản xuất cho thấy vonfram ngày càng được nhìn nhận như một phần của năng lực công nghiệp quốc gia, gắn với khả năng duy trì sản xuất và tăng sức chống chịu của chuỗi cung ứng trong dài hạn.

Từ định hướng công nghiệp vật liệu đến vị thế của MSR

Tại Việt Nam, vai trò của vonfram được đặt trong định hướng phát triển công nghiệp vật liệu dài hạn. Kết luận 83-KL/TW của Bộ Chính trị xác định đây là nhiệm vụ chiến lược, góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo định hướng này, giá trị của khoáng sản không chỉ nằm ở khai thác, mà phải được phát triển xuyên suốt chuỗi từ thăm dò, tinh chế đến sản xuất vật liệu ứng dụng và tái chế. Doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khu vực tư nhân, được xác định là lực lượng trung tâm trong thương mại hóa công nghệ, tổ chức sản xuất và tham gia chuỗi cung ứng. Chính sách cũng khuyến khích hình thành các doanh nghiệp vật liệu lớn, có khả năng dẫn dắt chuỗi giá trị và cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) có vị thế đáng chú ý khi đã xây dựng năng lực từ khai thác đến chế biến các sản phẩm vonfram. Mỏ đa kim Núi Pháo tại Thái Nguyên cung cấp nền tảng tài nguyên, còn hệ thống sản xuất trong nước giúp doanh nghiệp tham gia vào những công đoạn có giá trị cao hơn thay vì chỉ cung cấp quặng thô.

Quy mô vận hành lớn của Masan mang lại nguồn cung ổn định cho các ngành công nghiệp công nghệ cao trên toàn thế giới.

Khi các thị trường lớn tìm cách đa dạng hóa nguồn cung ngoài Trung Quốc, sự kết hợp giữa tài nguyên, năng lực chế biến và định hướng chính sách tạo nền tảng để nền tảng vonfram của Masan Group (HOSE: MSN) mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng vonfram toàn cầu.

Từ chế biến sâu đến năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Để củng cố nguồn nguyên liệu dài hạn, MSR đang xúc tiến mở rộng thăm dò và khai thác tại Núi Pháo mở rộng và Núi Chiếm. Hai khu vực có tổng tiềm năng ước tính khoảng 115 triệu tấn quặng vonfram đa kim, có thể kéo dài hoạt động khai thác, chế biến thêm 20–30 năm nếu được cấp phép và triển khai theo kế hoạch.

Toàn cảnh nhà máy Núi Pháo.

Đảm bảo nguồn quặng mới chỉ là bước đầu. Để hạn chế các điểm nghẽn và đứt gãy, chuỗi cung ứng còn cần năng lực sản xuất và chế biến các vật liệu vonfram chuyên dụng.

Masan High-Tech Materials đã đầu tư hơn một thập kỷ để xây dựng năng lực chế biến ngay tại Việt Nam. Thông qua Masan Tungsten Chemicals (MTC), doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm vonfram như APT, YTO và BTO để cung cấp cho nhiều ngành công nghiệp trên thế giới. MSR cũng đang hướng tới nâng công suất oxit vonfram lên 8.000 tấn mỗi năm vào năm 2027.

Song song với tài nguyên trong nước, nền tảng vonfram của Masan mở rộng tiếp nhận tinh quặng từ bên ngoài để khai thác tốt hơn công suất nhà máy. Hợp tác với GB Innovation của Hàn Quốc là một bước đi theo hướng này, khi đưa nguồn vonfram từ Hàn Quốc tới Việt Nam để chế biến.

Chiến lược này đã bắt đầu mang lại kết quả tích cực. Trong quý II/2026, sản lượng vonfram tinh luyện của doanh nghiệp tăng 91% so với cùng kỳ. Doanh thu cũng đạt 8.138 tỷ đồng, tăng gấp 5 lần, EBITDA tăng 337% lên 2.492 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận đạt 1.666 tỷ đồng. Doanh nghiệp cũng sẽ tạm ứng cổ tức đợt 1/2026 bằng tiền với tỷ lệ 10%, tương đương 1.000 đồng/cổ phiếu, vào ngày 24/9.

Khoản đầu tư 450 triệu USD của Mỹ cũng cho thấy giá trị của vonfram đang được nhìn nhận rộng hơn tài nguyên trong lòng đất, với trọng tâm ngày càng dịch chuyển sang khả năng chế biến và bảo đảm chuỗi cung ứng dài hạn. Trong xu hướng đó, hệ thống MSR đã xây dựng hơn một thập kỷ tại Việt Nam tạo nền tảng để doanh nghiệp từng bước nâng cao vai trò trong chuỗi vonfram toàn cầu.