PNJ kích hoạt kế hoạch phục hồi

Giải tỏa áp lực thanh khoản

Đứng trước hàng trăm cổ đông trong phiên họp Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường ngày 21/10/2026, bà Cao Thị Ngọc Dung không chọn cách xoa dịu bằng các phát ngôn trấn an thông thường. Thay vào đó, người sáng lập kiêm Chủ tịch HĐQT của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) mở đầu bằng một lời nhận trách nhiệm trực diện và công bố kế hoạch "đại phẫu" mang tính sống còn đối với tương lai của doanh nghiệp.

"Thay mặt ban lãnh đạo PNJ, tôi chân thành xin lỗi quý vị cổ đông vì những tổn thất và ảnh hưởng nghiêm trọng đến giá trị đầu tư cũng như niềm tin của quý vị. Chúng tôi lựa chọn nhìn thẳng vào thực tế, chấp nhận đau đớn để tạo nền tảng cho sự phát triển, phục hồi càng sớm càng tốt”, bà Dung phát biểu.

Đại hội bất thường của PNJ đánh dấu sự chuyển hướng dứt khoát: rời bỏ thế phòng thủ bị động trước cuộc khủng hoảng niềm tin trên thị trường kim cương để bước vào giai đoạn tái thiết cấu trúc sâu rộng nhất trong gần 40 năm lịch sử.

Thực tế, khủng hoảng của PNJ không xuất phát từ việc bán hàng ế ẩm, mà xuất phát từ việc PNJ vô tình đóng vai trò một “tổ chức tín dụng” khi cam kết mua lại kim cương theo % cố định ghi trên hóa đơn. Khi thị trường gặp sự cố, hiệu ứng dây chuyền xảy ra tương tự như rút tiền gửi ngân hàng hàng loạt.

Ông Phan Quốc Công, Tổng Giám đốc PNJ chia sẻ về tình hình hoạt động của công ty trong thời gian vừa qua. Ảnh: Đỗ Trường.

Vì thế, tâm điểm trong kế hoạch tái thiết của PNJ là phương án tái cấp vốn nhằm giải tỏa áp lực thanh khoản. Để chấm dứt vòng xoáy rút vốn từ chính sách cam kết mua lại kim cương, PNJ trình cổ đông phê duyệt kế hoạch phát hành riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu cho các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Nguồn vốn mục tiêu 8.000 tỷ đồng được phân bổ cụ thể theo cấu trúc phục hồi: 60% (khoảng 4.800 tỷ đồng) dành riêng cho chương trình chuyển đổi chính sách cam kết mua lại kim cương đã bán, dập tắt dứt điểm rủi ro "chạy đua rút vốn" từ khách hàng; 20% (khoảng 1.600 tỷ đồng) bổ sung trực tiếp vào nguồn vốn lưu động phục vụ sản xuất kinh doanh lõi; 20% (khoảng 1.600 tỷ đồng) cơ cấu lại và thanh toán các khoản vay ngân hàng ngắn hạn nhằm giảm chi phí tài chính.

Theo ông Phan Quốc Công, Tổng Giám đốc PNJ, phương án phát hành riêng lẻ là lối đi duy nhất khả thi về mặt pháp lý. Nhằm hạn chế thiệt hại cho cổ đông hiện hữu, giá phát hành riêng lẻ được chốt nguyên tắc: không thấp hơn bình quân giá đóng cửa 30 phiên giao dịch liên tiếp trên HOSE và không thấp hơn giá trị sổ sách (BV) trên báo cáo tài chính gần nhất. Đồng thời, Công ty hoàn nhập toàn bộ 4.602,8 tỷ đồng từ Quỹ Đầu tư Phát triển về Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối để xử lý thâm hụt kế toán, giữ vững quy mô vốn chủ sở hữu.

Tại sự kiện, cổ đông PNJ đã thông qua tất cả tờ trình tại ĐHĐCĐ bất thường 2026. Ảnh: Đỗ Trường.

Trước những nghi ngại của thị trường về áp lực tài chính, bà Cao Thị Ngọc Dung đã làm rõ việc cá nhân bà cho PNJ vay khẩn cấp 700 tỷ đồng trong tháng 9/2026: "Khoản tiền tôi cho Công ty vay là để đồng hành, hỗ trợ thanh khoản trong giai đoạn khó khăn nhất. Mục đích duy nhất của tôi là làm sao PNJ phải đứng vững, phải tồn tại và phát triển. PNJ không chỉ là nơi làm việc, mà là tâm huyết cả cuộc đời tôi. Tôi chưa bao giờ làm việc ở PNJ với tâm thế người chủ giữ bao nhiêu phần trăm cổ phần, mà với tâm thế của một người sáng lập bảo bọc đứa con tinh thần của mình”, bà Dung chia sẻ.

Kế hoạch phục hồi lợi nhuận

Thực tế, khoản lỗ 6.271 tỷ đồng là tổn thất ghi nhận trên sổ sách, không phản ánh sự suy kiệt vĩnh viễn của mảng kinh doanh cốt lõi. Nếu bóc tách khoản trích lập dự phòng thu đổi kim cương 7.071 tỷ đồng, hoạt động bán lẻ cốt lõi của PNJ trong năm 2026 vẫn mang lại 800,5 tỷ đồng LNST.

Tuy nhiên, sau khi chấp nhận năm 2026 để làm sạch bảng cân đối với khoản lỗ ròng kỷ lục, Ban lãnh đạo PNJ đã công bố bức tranh tài chính trung hạn với mục tiêu lấy lại đà tăng trưởng dương ngay từ năm 2027. Theo mô hình tài chính được HĐQT công bố: Doanh thu PNJ dự kiến tăng trưởng bình quân 14%/năm trong giai đoạn 2027 - 2029, trong đó mảng trang sức tăng 11,6%/năm và vàng 24K tăng 13,4%/năm; PNJ chủ động điều chỉnh biên lãi gộp về ngưỡng khoảng 10% thay vì mức trên 20% như trước đây. Sự điều chỉnh này phản ánh việc chuyển dịch sang cơ cấu giá bán và chiết khấu cạnh tranh hơn, loại bỏ các chi phí dự phòng rủi ro cam kết.

CEO PNJ công bố các chiến lược kinh doanh trong giai đoạn tái thiết. Ảnh: Đỗ Trường.

Ban lãnh đạo Công ty đưa ra kịch bản trích lập đã tính toán ở mức cao độ: PNJ giả định có tới 80% khách hàng sẽ mang kim cương đến trả lại (tương đương 16.500 tỷ đồng trên tổng 21.000 tỷ đồng giá trị cam kết tích lũy). Mức dự phòng 7.100 tỷ đồng đã bao trùm toàn bộ rủi ro biến động giá và thanh lý hàng loạt. Khi một doanh nghiệp chủ động đưa toàn bộ rủi ro tiềm ẩn vào một kỳ tài chính duy nhất, các năm tiếp theo (2027 - 2029) sẽ hoàn toàn sạch bóng áp lực trích lập, tạo dư địa lớn để ghi nhận lợi nhuận dương trở lại hoặc thậm chí hoàn nhập dự phòng nếu tỷ lệ thu đổi thực tế thấp hơn 80%.

Đáng chú ý, chính sách mới triệt tiêu nguy cơ rút vốn, theo đó, PNJ thu mua theo giá thị trường tại thời điểm giao dịch thay vì giá cố định, chuyển rủi ro biến động giá về đúng quy luật thị trường kim hoàn quốc tế. Công ty cũng kéo giãn thời hạn thanh toán lên 120 ngày và ưu đãi chính sách đổi sang trang sức mới thay vì chi tiền mặt. Điều này sẽ giúp tốc độ tiêu hao dòng tiền mặt lập tức bị chặn đứng, trả lại cho PNJ vị thế của một nhà bán lẻ thương mại thuần túy.

Tỷ lệ chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp (SG&A) trên doanh thu thuần sẽ được siết chặt mạnh mẽ, giảm từ mức 11,4% (năm 2025) xuống còn 6,2% vào năm 2029 nhờ tối ưu hóa nhân sự và chuyển đổi số mạng lưới. Theo đó, PNJ dự kiến đạt điểm hòa vốn và có lãi nhẹ 100 tỷ đồng trong năm 2027, trước khi tăng tốc đạt 1.200 tỷ đồng vào năm 2028 và chạm mốc 1.600 tỷ đồng vào năm 2029.

Việc hoàn nhập toàn bộ 4.602,8 tỷ đồng từ Quỹ Đầu tư Phát triển về Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối là một kỹ thuật tài chính khôn ngoan. Động thái này giúp vốn chủ sở hữu không bị âm, bảo vệ xếp hạng tín nhiệm và hạn chế vi phạm các điều khoản cam kết tài chính với hệ thống ngân hàng.

Kế hoạch 2027 - 2029 đặt mục tiêu biên lợi nhuận gộp quanh ngưỡng 10% (so với mức 17 - 21% trước đây). Đây là giả định hết sức thực tế, phản ánh việc tái cấu trúc giá bán cạnh tranh hơn và dịch chuyển tỷ trọng sang vàng 24K và trang sức bạc/thời trang giới trẻ. Tiêu thụ vàng trang sức trên đầu người tại Việt Nam hiện chỉ bằng 1/3 so với Trung Quốc, Malaysia và 1/10 Singapore. Khi các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ bị thanh lọc sau các đợt siết chặt pháp lý, thị phần bán lẻ sẽ dồn ngược về tay các chuỗi thương hiệu lớn có khả năng minh bạch hóa đơn chứng từ như PNJ.

Sau biến cố, doanh nghiệp đang đổi mới mạnh mẽ trong thời kỳ tái thiết. Ảnh: Đỗ Trường.

Cuộc khủng hoảng năm 2026 là biến cố lớn nhất trong hành trình xây dựng đế chế kim hoàn PNJ, nhưng đây không phải là lần đầu doanh nghiệp đối diện thử thách. Người đứng đầu HĐQT nhấn mạnh tính chu kỳ và khả năng tự tái sinh của tổ chức sau mỗi cú sốc.

"Tái thiết PNJ không chỉ là việc vượt qua một năm tài chính khó khăn, mà là xây dựng lại một doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững vàng hơn, quản trị minh bạch hơn và vận hành hiệu quả hơn. Hôm nay, tôi không mong quý vị cổ đông có thể phục hồi ngay niềm tin chỉ qua những lời phát biểu. Niềm tin phải được xây dựng lại bằng hành động cụ thể, bằng kết quả kinh doanh và sự nhất quán theo thời gian”, bà Dung khẳng định.

Trả lời câu hỏi của các nhà đầu tư về khả năng trụ vững của thương hiệu, bà Dung tái khẳng định cam kết đồng hành: "Trong gần 40 năm qua, rất nhiều lần chúng tôi đứng trước những bước ngoặt sống còn. Mỗi lần như vậy, PNJ luôn chọn cách nhìn thẳng vào thực tế để vượt qua, và lần này cũng không ngoại lệ. Dù ở bất kỳ cương vị nào, tôi vẫn sẽ dốc hết trí tuệ và tâm sức để PNJ trường tồn. Khi bước qua được giai đoạn khủng hoảng này, PNJ chắc chắn sẽ mạnh mẽ hơn trước đây".