NSND Thanh Hoa tiếp tục làm Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III (nhiệm kỳ 2026 - 2031) diễn ra ngày 16/10 tại Hà Nội, Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Thanh Hoa đã tiếp tục được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền của Nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam (APPA). Sự kiện không chỉ nối dài hành trình cống hiến của một giọng ca kỳ cựu, mà còn đánh dấu sự kiện quan trọng của ngành công nghiệp biểu diễn trong nước: ra mắt Trung tâm Khai thác quyền biểu diễn âm nhạc Việt Nam (APPA-CMC) nhằm hiện thực hóa cơ chế quản lý và thực thi quyền liên quan.

Theo khuôn khổ pháp lý, quyền của người biểu diễn (quyền liên quan) là nhóm quyền độc lập với quyền tác giả của nhạc sĩ và quyền của nhà sản xuất bản ghi âm. Trên thực tế, khi một giai điệu vang lên tại các chuỗi trung tâm thương mại, khách sạn, sóng truyền hình cho đến không gian vô tận của các ứng dụng streaming, việc một nghệ sĩ đơn lẻ tự theo dõi, bóc tách và đối soát lượt khai thác là điều gần như bất khả thi.

Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Hoa phát biểu tại đại hội.

Việc APPA chuyển hướng trọng tâm, từ việc vận động nâng cao nhận thức sang xây dựng công cụ quản lý chuyên nghiệp trong thực tiễn, phản ánh áp lực tất yếu của một thị trường giải trí đang định hình lại cấu trúc thương mại.

APPA-CMC, đơn vị được thành lập từ tháng 7/2026, đóng vai trò như một hạ tầng đối soát tập trung trên cơ sở ủy quyền hợp pháp từ nghệ sĩ. Thay vì phương thức thủ công truyền thống, trung tâm ứng dụng giải pháp dữ liệu nhằm nhận diện bài hát, theo dõi lưu lượng sử dụng, cấp phép và thực hiện phân bổ thù lao minh bạch.

Đáng chú ý, để giải quyết bài toán kỹ thuật số, APPA-CMC đã tiếp nhận hệ thống quản trị dữ liệu và quy trình vận hành tiên tiến từ Liên đoàn Nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Hàn Quốc (FKMP). Nền tảng chuyên dụng này đã hoàn thiện phát triển, cho phép nghệ sĩ biểu diễn Việt Nam trực tiếp đăng ký và kiểm soát danh mục quyền của mình theo chuẩn mực đồng bộ.

Bước đi công nghệ này song hành với chiến lược hội nhập toàn cầu. Sau khi chính thức gia nhập Liên minh quốc tế về quyền của nghệ sĩ biểu diễn (IMARA) vào năm 2025, APPA tiếp tục thúc đẩy các thỏa thuận quản lý song phương với các tổ chức bản quyền quốc tế. Điều này mở ra cơ hội để nghệ sĩ Việt Nam không chỉ được bảo vệ trong nước mà còn có thể thu tiền thù lao bản quyền khi tác phẩm biểu diễn của họ được khai thác tại thị trường nước ngoài.

Sự xuất hiện của cơ chế thu phí bản quyền biểu diễn thường kéo theo lo ngại về gánh nặng chi phí đối với các ngành kinh doanh dịch vụ phụ thuộc vào âm nhạc. Trước vấn đề này, định hướng của APPA-CMC đặt trọng tâm vào việc trở thành cầu nối hỗ trợ thay vì tạo rào cản hành chính. Việc phân định rành mạch giữa ba chủ thể, nhạc sĩ, nhà sản xuất bản ghi và người biểu diễn, sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin cấp phép chuẩn xác, tránh tình trạng phí bản quyền bị trùng lặp hoặc mập mờ trách nhiệm pháp lý.

Từ nền móng là tổ chức quản lý tập thể quyền liên quan được thành lập cuối năm 2015, chặng đường mới của APPA dưới sự dẫn dắt của NSND Thanh Hoa cho thấy nỗ lực chuyên nghiệp hóa nền kinh tế sáng tạo Việt Nam. Nơi đó, mỗi thanh âm cất lên không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần của công chúng mà còn đảm bảo người đứng trên sân khấu nhận được sự tôn trọng và đền đáp xứng đáng về mặt vật chất.